Υπάρχουν εφαρμογές που εγκαθιστούμε επειδή τις χρειαζόμαστε. Υπάρχουν άλλες που εγκαθιστούμε επειδή κάποιος μάς τις πρότεινε. Και υπάρχουν ορισμένες που βρίσκονται ήδη στο iPhone μας, προσφέρουν πραγματικά χρήσιμες δυνατότητες, αλλά παραμένουν σχεδόν αόρατες στην καθημερινότητά μας.

Μία από αυτές είναι η εφαρμογή Συνθηματικά (Passwords) της Apple.

Σε μια εποχή όπου κάθε υπηρεσία απαιτεί λογαριασμό, κάθε ηλεκτρονικό κατάστημα ζητά σύνδεση και κάθε εφαρμογή θέλει να δημιουργήσουμε ακόμη έναν κωδικό, η διαχείριση των συνθηματικών έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ψηφιακής καθημερινότητας.

Το παράδοξο είναι ότι εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε αυτή τη διαδικασία σαν να βρισκόμαστε αρκετά χρόνια πίσω. Χρησιμοποιούμε παρόμοιους κωδικούς σε διαφορετικές υπηρεσίες, τους σημειώνουμε σε πρόχειρα αρχεία ή προσπαθούμε να θυμόμαστε ποια μικρή παραλλαγή χρησιμοποιήσαμε σε κάθε λογαριασμό.

Και όμως, για πολλούς χρήστες του οικοσυστήματος Apple, η λύση βρίσκεται ήδη στη συσκευή τους.

Από μια λειτουργία του Safari σε μια αυτόνομη εφαρμογή

Για χρόνια, η Apple διέθετε την Κλειδοθήκη iCloud, έναν μηχανισμό που μπορούσε να αποθηκεύει και να συγχρονίζει συνθηματικά ανάμεσα στις συσκευές ενός χρήστη.

Ήταν μια εξαιρετικά χρήσιμη δυνατότητα, αλλά όχι πάντα ιδιαίτερα ορατή.

Οι κωδικοί βρίσκονταν μέσα στις Ρυθμίσεις, ενώ η βασική εμπειρία χρήσης στηριζόταν στην αυτόματη συμπλήρωση στοιχείων σύνδεσης.

Με την κυκλοφορία του iOS 18, η Apple παρουσίασε την αυτόνομη εφαρμογή Συνθηματικά, συγκεντρώνοντας σε ένα σημείο τη διαχείριση κωδικών, κλειδιών πρόσβασης, κωδικών επαλήθευσης και πληροφοριών Wi-Fi.

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε υποστηριζόμενες συσκευές με iOS 18, iPadOS 18 και macOS Sequoia ή νεότερες εκδόσεις. Δεν απαιτεί ξεχωριστή συνδρομή για τις βασικές της δυνατότητες.

Το σημαντικότερο, όμως, δεν είναι ότι η Apple δημιούργησε ακόμη μία εφαρμογή.

Είναι ότι επιχειρεί να μετατρέψει τη διαχείριση της ψηφιακής μας ταυτότητας σε κάτι που μπορούμε να κατανοήσουμε και να ελέγξουμε.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι οι κωδικοί που επαναχρησιμοποιούμε

Ας φανταστούμε έναν χρήστη που έχει δημιουργήσει λογαριασμούς σε δεκάδες υπηρεσίες.

Ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, μια εφαρμογή παραγγελιών, μια πλατφόρμα streaming, ένας λογαριασμός κοινωνικής δικτύωσης και μια υπηρεσία αποθήκευσης αρχείων.

Για λόγους ευκολίας, χρησιμοποιεί τον ίδιο κωδικό ή μικρές παραλλαγές του.

Αυτή η πρακτική δημιουργεί έναν σοβαρό κίνδυνο: αν τα στοιχεία σύνδεσης διαρρεύσουν από μία υπηρεσία, μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε προσπάθειες πρόσβασης και σε άλλους λογαριασμούς.

Η εφαρμογή Συνθηματικά προσπαθεί να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτή τη συμπεριφορά.

Μπορεί να δημιουργεί ισχυρούς, μοναδικούς κωδικούς και να τους αποθηκεύει, ώστε να μην χρειάζεται να τους απομνημονεύουμε.

Επιπλέον, διαθέτει ενότητα ασφαλείας που επισημαίνει αδύναμους ή επαναχρησιμοποιημένους κωδικούς, καθώς και συνθηματικά που έχουν εμφανιστεί σε γνωστές διαρροές δεδομένων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η εφαρμογή μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια κάθε λογαριασμού. Μπορεί όμως να μας βοηθήσει να εντοπίσουμε προβλήματα που διαφορετικά θα περνούσαν απαρατήρητα.

Πώς χρησιμοποιούμε την εφαρμογή Συνθηματικά στο iPhone

Η διαδικασία είναι αρκετά απλή.

Ανοίγουμε την εφαρμογή Συνθηματικά και πραγματοποιούμε ταυτοποίηση με Face ID, Touch ID ή τον κωδικό της συσκευής μας.

Στην αρχική οθόνη μπορούμε να επιλέξουμε την κατηγορία «Όλα», ώστε να εμφανιστούν τα αποθηκευμένα στοιχεία σύνδεσης.

Επιλέγοντας έναν λογαριασμό, μπορούμε να δούμε το συνθηματικό του, να το αντιγράψουμε ή να διαχειριστούμε τα σχετικά στοιχεία.

Αν θέλουμε να ελέγξουμε πιθανούς κινδύνους, μεταβαίνουμε στην ενότητα «Ασφάλεια».

Εκεί εμφανίζονται οι διαθέσιμες προτάσεις για συνθηματικά που χρειάζονται προσοχή.

Η αλλαγή ενός κωδικού πρέπει να ολοκληρώνεται και στην αντίστοιχη υπηρεσία. Η απλή επεξεργασία μιας αποθηκευμένης καταχώρισης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι άλλαξε ο πραγματικός κωδικός του λογαριασμού.

Αυτή είναι μια σημαντική λεπτομέρεια, ιδιαίτερα για χρήστες που δεν είναι εξοικειωμένοι με τους password managers.

Η Apple διαθέτει αναλυτικές οδηγίες στα ελληνικά για την εύρεση και τη διαχείριση αποθηκευμένων συνθηματικών.

Τα passkeys είναι ίσως το πραγματικό μέλλον

Η εφαρμογή Συνθηματικά δεν περιορίζεται στους παραδοσιακούς κωδικούς.

Υποστηρίζει επίσης τα λεγόμενα passkeys, δηλαδή κλειδιά πρόσβασης που μπορούν να αντικαταστήσουν τη συνηθισμένη διαδικασία εισαγωγής συνθηματικού σε συμβατές υπηρεσίες.

Η διαφορά είναι ουσιαστική.

Ένα παραδοσιακό συνθηματικό αποτελεί ένα μυστικό που γνωρίζει ο χρήστης και το οποίο πρέπει να επαληθεύσει η υπηρεσία.

Τα passkeys βασίζονται στην κρυπτογραφία δημόσιου και ιδιωτικού κλειδιού. Η υπηρεσία διατηρεί το δημόσιο κλειδί, ενώ το ιδιωτικό παραμένει προστατευμένο στη συσκευή ή στον μηχανισμό διαχείρισης διαπιστευτηρίων.

Η σύνδεση μπορεί να εγκρίνεται με Face ID ή Touch ID, χωρίς να πληκτρολογούμε έναν συμβατικό κωδικό.

Το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι ότι τα passkeys έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά στο phishing, επειδή συνδέονται κρυπτογραφικά με τη σωστή υπηρεσία.

Φυσικά, δεν τα υποστηρίζουν ακόμη όλες οι ιστοσελίδες και εφαρμογές.

Αποτελούν όμως ένα σημαντικό βήμα προς μια καθημερινότητα όπου δεν θα χρειάζεται να θυμόμαστε δεκάδες διαφορετικούς κωδικούς.

Οι κωδικοί επαλήθευσης χωρίς επιπλέον εφαρμογή

Μια ακόμη δυνατότητα που αξίζει προσοχής είναι η διαχείριση κωδικών επαλήθευσης.

Πολλές υπηρεσίες προσφέρουν έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων. Εκτός από το συνθηματικό, ζητούν έναν προσωρινό κωδικό που δημιουργείται από μια εφαρμογή επαλήθευσης.

Η εφαρμογή Συνθηματικά μπορεί να δημιουργεί αυτούς τους κωδικούς για υπηρεσίες που υποστηρίζουν τη συγκεκριμένη μέθοδο.

Για να ενεργοποιήσουμε τη δυνατότητα, ανοίγουμε την καταχώριση ενός λογαριασμού και επιλέγουμε τη διαμόρφωση κωδικού επαλήθευσης, ακολουθώντας τις οδηγίες της υπηρεσίας.

Η πρακτική αυτή μειώνει την ανάγκη εγκατάστασης ξεχωριστής εφαρμογής authenticator.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική παράμετρος ασφαλείας.

Όταν το συνθηματικό και ο κωδικός επαλήθευσης βρίσκονται στον ίδιο password manager, η πρόσβαση σε αυτόν γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη. Για λογαριασμούς ιδιαίτερης σημασίας, όπως επαγγελματικούς ή οικονομικούς, μπορεί να έχει νόημα η χρήση ξεχωριστού μηχανισμού επαλήθευσης ή φυσικού κλειδιού ασφαλείας.

Η ευκολία είναι σημαντική, αλλά δεν πρέπει να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο.

Μπορούμε να μοιραστούμε συνθηματικά με την οικογένειά μας;

Εδώ βρίσκεται μία από τις πιο πρακτικές δυνατότητες της εφαρμογής.

Η Apple επιτρέπει τη δημιουργία κοινόχρηστων ομάδων συνθηματικών με έμπιστα άτομα.

Ας υποθέσουμε ότι μια οικογένεια χρησιμοποιεί έναν κοινό λογαριασμό σε μια υπηρεσία που επιτρέπει την κοινή χρήση των στοιχείων σύνδεσης.

Αντί να στέλνει τον κωδικό μέσω μηνυμάτων ή να τον γράφει σε ένα χαρτί, μπορεί να δημιουργήσει μια ομάδα στην εφαρμογή Συνθηματικά.

Τα μέλη μπορούν να έχουν πρόσβαση στα επιλεγμένα διαπιστευτήρια, ενώ οι αλλαγές συγχρονίζονται στις συμβατές συσκευές τους.

Για τη συμμετοχή απαιτούνται κατάλληλες εκδόσεις λογισμικού και τα άτομα πρέπει να βρίσκονται στις επαφές του δημιουργού της ομάδας.

Χρειάζεται επίσης προσοχή: η κοινή χρήση διαπιστευτηρίων παρέχει ουσιαστική πρόσβαση σε λογαριασμούς. Πρέπει να περιορίζεται σε ανθρώπους που εμπιστευόμαστε και να χρησιμοποιείται μόνο όπου επιτρέπεται από τους όρους της υπηρεσίας.

Και αν χρησιμοποιούμε Windows;

Η εφαρμογή Συνθηματικά έχει σχεδιαστεί πρωτίστως γύρω από το οικοσύστημα της Apple.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι χρήστες Windows αποκλείονται εντελώς.

Μέσω του iCloud για Windows και των κατάλληλων επεκτάσεων προγράμματος περιήγησης, μπορούν να χρησιμοποιούν αποθηκευμένα συνθηματικά της Κλειδοθήκης iCloud σε υποστηριζόμενους browsers, όπως Chrome, Edge και Firefox.

Ωστόσο, για κάποιον που εργάζεται καθημερινά σε πολλές διαφορετικές πλατφόρμες, η εμπειρία και οι διαθέσιμες δυνατότητες αξίζει να συγκριθούν με εκείνες ενός ανεξάρτητου password manager.

Χρειαζόμαστε τελικά έναν ξεχωριστό password manager;

Η απάντηση εξαρτάται από τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τις συσκευές μας.

Για κάποιον που διαθέτει iPhone, iPad και Mac, η εφαρμογή Συνθηματικά μπορεί να καλύψει πολλές από τις καθημερινές ανάγκες του χωρίς πρόσθετο κόστος.

Προσφέρει δημιουργία ισχυρών κωδικών, συγχρονισμό, passkeys, κωδικούς επαλήθευσης και κοινή χρήση με έμπιστα άτομα.

Από την άλλη πλευρά, εξειδικευμένες λύσεις τρίτων μπορεί να προσφέρουν δυνατότητες που ενδιαφέρουν επαγγελματίες ή χρήστες πολλών λειτουργικών συστημάτων, όπως πιο σύνθετη οργάνωση, διαχείριση ομάδων και πρόσθετα εργαλεία διαχείρισης διαπιστευτηρίων.

Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ταιριάζει σε όλους.

Υπάρχει όμως ένας πολύ καλός λόγος να εξετάσουμε πρώτα τι διαθέτουμε ήδη.

Η άποψη του AppleWorldHellas

Η μεγαλύτερη επιτυχία μιας εφαρμογής διαχείρισης συνθηματικών δεν είναι να μας εντυπωσιάσει με δεκάδες λειτουργίες.

Είναι να μας βοηθήσει να υιοθετήσουμε καλύτερες συνήθειες χωρίς να κάνει την καθημερινότητά μας δυσκολότερη.

Η εφαρμογή Συνθηματικά της Apple κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.

Δεν είναι απαραίτητα η ιδανική επιλογή για κάθε επαγγελματία ή κάθε οικοσύστημα συσκευών. Για πολλούς χρήστες iPhone, όμως, αποτελεί μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αφετηρία.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό.

Γιατί η καλύτερη εφαρμογή ασφαλείας δεν είναι εκείνη που εγκαταστήσαμε επειδή κάποιος μάς είπε ότι είναι απαραίτητη.

Είναι εκείνη που χρησιμοποιούμε πραγματικά.