Η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται ότι θα προσαρμοστεί στην καθημερινότητά μας. Για έναν Έλληνα χρήστη, όμως, η πρώτη προσαρμογή συχνά ζητείται από τον ίδιο.
Βρίσκεσαι στην κουζίνα, έχεις τα χέρια σου απασχολημένα και θέλεις να προσθέσεις κάτι στη λίστα για το σούπερ μάρκετ. Ή ετοιμάζεσαι να φύγεις και χρειάζεσαι μια υπενθύμιση για το απόγευμα. Ή θέλεις απλώς να ρωτήσεις κάτι τη στιγμή που το σκέφτηκες, χωρίς να ανοίξεις εφαρμογές και να πληκτρολογήσεις.
Αυτή είναι η ελκυστική υπόσχεση του προσωπικού ψηφιακού βοηθού. Μιλάς και η τεχνολογία αναλαμβάνει ένα μικρό μέρος της δουλειάς.
Μέχρι να φτάσεις στη γλώσσα.
Εκεί, η αυθόρμητη σκέψη μπορεί να χρειαστεί πρώτα μια μετατροπή. Να βρεις πώς θα διατυπώσεις το αίτημα στα αγγλικά. Να αποφασίσεις τι θα κάνεις με ένα ελληνικό όνομα. Να αναρωτηθείς αν η τοποθεσία που ανέφερες αναγνωρίστηκε σωστά. Να προσαρμόσεις τη φράση σου σε αυτό που περιμένεις ότι θα καταλάβει το σύστημα.
Και ξαφνικά, πριν σε βοηθήσει ο προσωπικός βοηθός, έχεις αναλάβει εσύ να τον διευκολύνεις.
Η ανακοίνωση του Apple HomeView στις 13 Οκτωβρίου έδωσε μια επίκαιρη αφορμή γι’ αυτόν τον προβληματισμό. Η Apple παρουσίασε μια συσκευή για το σπίτι με το Siri AI στο επίκεντρο και αρχική υποστήριξη αγγλικών σε συγκεκριμένες χώρες. Στην ίδια ανακοίνωση διευκρινίζει ότι το HomeView δεν διατίθεται προς πώληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνδέοντας αυτή την απουσία με τη μη διαθεσιμότητα του Siri AI στο iOS στην ΕΕ.
Χρειάζεται εδώ μια καθαρή διάκριση. Η γεωγραφική διαθεσιμότητα και η γλωσσική υποστήριξη είναι διαφορετικά ζητήματα. Η προσθήκη μιας γλώσσας δεν σημαίνει αυτομάτως διάθεση μιας υπηρεσίας σε κάθε χώρα. Και η διάθεση ενός προϊόντος σε μια αγορά δεν εγγυάται ότι όλες οι λειτουργίες του καταλαβαίνουν τη γλώσσα των ανθρώπων που ζουν εκεί.
Για τον καταναλωτή, όμως, και τα δύο καταλήγουν στην ίδια πρακτική ερώτηση: τι μπορώ να κάνω πραγματικά με αυτό που βλέπω στην παρουσίαση;
Το συγκεκριμένο editorial δεν αποτελεί δοκιμή του HomeView ούτε αξιολόγηση της ακρίβειας του Siri AI στα ελληνικά. Είναι μια συζήτηση για το κριτήριο με το οποίο θα έπρεπε να κρίνουμε την υπόσχεση της προσωπικής τεχνολογίας.
Και το κριτήριο αυτό ξεκινά από κάτι απλό: μπορώ να τη χρησιμοποιήσω όπως εκφράζομαι στην καθημερινότητά μου;
Έχοντας ζήσει και εργαστεί για περισσότερα από δέκα χρόνια στη Μεγάλη Βρετανία, δεν αντιμετωπίζω τα αγγλικά ως μια ξένη περιοχή στην οποία δυσκολεύομαι να κινηθώ. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί τη διαφορά ανάμεσα στο να γνωρίζεις μια γλώσσα και στο να θέλεις να τη χρησιμοποιείς για κάθε μικρή πράξη μέσα στο σπίτι σου.
Μπορώ να ζητήσω μια υπενθύμιση στα αγγλικά. Το ερώτημα είναι γιατί πρέπει να αλλάξω γλώσσα για να καταγράψω μια σκέψη που γεννήθηκε στα ελληνικά.
Μπορώ να προσαρμόσω μια εντολή. Το ερώτημα είναι πόση προσαρμογή χωρά στην υπόσχεση μιας φυσικής συνομιλίας.
Αυτή η διαφορά έχει σημασία επειδή η φωνή υποτίθεται ότι μειώνει τα ενδιάμεσα βήματα. Όταν χρησιμοποιώ ένα κουμπί, μαθαίνω πού βρίσκεται. Όταν μιλώ σε έναν βοηθό που παρουσιάζεται ως συνομιλητής, περιμένω περισσότερη ελευθερία στη διατύπωση.
Αν χρειάζεται να προετοιμάσω τη φράση μου, η ευκολία παραμένει υπό όρους.
Για έναν εξοικειωμένο χρήστη, αυτοί οι όροι μπορεί να είναι αποδεκτοί. Μπορεί να απολαμβάνει τη διαδικασία, να έχει ρυθμίσει τις συσκευές του στα αγγλικά και να αισθάνεται άνετα με αυτή την επιλογή. Είναι απολύτως θεμιτό.
Η ίδια εμπειρία, όμως, δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη για ολόκληρη την οικογένεια.
Ας σκεφτούμε ένα παιδί που θέλει να ρωτήσει κάτι με τις λέξεις που γνωρίζει. Έναν ηλικιωμένο που χρειάζεται μια απλή υπενθύμιση. Έναν επισκέπτη που θέλει να αλλάξει τη μουσική. Έναν άνθρωπο που γνωρίζει αρκετά αγγλικά για να διαβάσει ένα μενού, αλλά δεν αισθάνεται άνετα να συνομιλεί προφορικά.
Δεν περιγράφουμε εδώ μετρημένες αντιδράσεις συγκεκριμένων χρηστών. Περιγράφουμε περιπτώσεις που ο σχεδιασμός ενός οικογενειακού προϊόντος οφείλει να λαμβάνει υπόψη.
Μια κοινόχρηστη συσκευή πρέπει να αξιολογείται και από τον άνθρωπο που χρειάζεται τη μεγαλύτερη διευκόλυνση. Αν λειτουργεί άνετα μόνο για εκείνον που γνωρίζει καλύτερα αγγλικά και τεχνολογία, η χρησιμότητά της μοιράζεται άνισα μέσα στο σπίτι.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον όταν η συζήτηση φεύγει από τις απλές εντολές.
Το «βάλε χρονόμετρο δέκα λεπτών» είναι ένα σχετικά περιορισμένο αίτημα. Μια ερώτηση για ένα μήνυμα, μια οικογενειακή υποχρέωση ή μια πληροφορία που βρίσκεται μέσα στις εφαρμογές μας περιέχει περισσότερα συμφραζόμενα.
Εκεί εμφανίζονται ονόματα, σχέσεις, τοπικές αναφορές και τρόποι έκφρασης που δεν μεταφέρονται πάντα βολικά σε μια δεύτερη γλώσσα. Ο χρήστης χρειάζεται να γνωρίζει πόσο καλά το σύστημα χειρίζεται τέτοιες περιπτώσεις, αντί να το ανακαλύπτει κάθε φορά μέσα από δοκιμές.
Για μένα, αυτή είναι μια βασική υποχρέωση της ενημέρωσης γύρω από το AI. Να εξηγούμε τι υποστηρίζεται και με ποια όρια, χωρίς να μεταφέρουμε αυτόματα την εντύπωση μιας αγγλόφωνης παρουσίασης στην ελληνική καθημερινότητα.
Στο AppleWorldHellas, ένα εντυπωσιακό demo αξίζει κάλυψη. Αξίζει όμως και η ερώτηση που ακολουθεί: πόσο από αυτό αφορά σήμερα τον αναγνώστη στην Ελλάδα;
Η συμβατότητα μιας συσκευής, η χώρα χρήσης, η γλώσσα και οι προϋποθέσεις μιας λειτουργίας επηρεάζουν την πραγματική αξία της. Δεν μπορούν να μένουν στο περιθώριο ενός άρθρου όταν καθορίζουν αν ο χρήστης θα αξιοποιήσει τον βασικό λόγο για τον οποίο ενδιαφέρθηκε.
Το ίδιο ισχύει για την απόφαση αγοράς.
Αν μια λειτουργία είναι κεντρική για εμένα, χρειάζομαι σαφή επιβεβαίωση ότι είναι διαθέσιμη στις συνθήκες στις οποίες θα τη χρησιμοποιήσω. Μια γενική προσδοκία μελλοντικής υποστήριξης δεν μου προσφέρει την ίδια βεβαιότητα.
Αυτό δεν ακυρώνει τις υπόλοιπες δυνατότητες ενός προϊόντος. Απλώς με βοηθά να πληρώσω για τη χρησιμότητα που μπορώ να αξιοποιήσω σήμερα, έχοντας ξεχωρίσει όσα παραμένουν μελλοντικά ή αδιευκρίνιστα.
Υπάρχει, φυσικά, και η πλευρά της ανάπτυξης.
Είναι λογικό να αναγνωρίζουμε ότι μια νέα γλωσσική εμπειρία χρειάζεται χρόνο και προσεκτικό έλεγχο. Η απαίτηση για καλή υποστήριξη δεν εξυπηρετείται από μια βιαστική προσθήκη που λειτουργεί μόνο σε επιλεγμένα παραδείγματα. Ούτε θα ήταν σοβαρό να υποθέσουμε ότι όλες οι γλώσσες μπορούν να προστεθούν ταυτόχρονα με την ίδια ποιότητα.
Από την πλευρά του χρήστη, όμως, παραμένει θεμιτή η απαίτηση για καθαρή ενημέρωση. Τι υπάρχει τώρα; Τι έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένα; Τι δεν έχει ακόμη χρονοδιάγραμμα;
Η ειλικρίνεια γι’ αυτά τα όρια ενισχύει την εμπιστοσύνη. Επιτρέπει στον άνθρωπο να αποφασίσει χωρίς να συμπληρώνει μόνος του τα κενά της υπόσχεσης.
Η ευρύτερη συζήτηση, πάντως, ξεπερνά την Apple.
Όσο περισσότερες λειτουργίες μεταφέρονται σε συνομιλιακά περιβάλλοντα, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η γλώσσα ως τρόπος πρόσβασης. Μια υπηρεσία μπορεί να είναι εύχρηστη για κάποιον και απαιτητική για κάποιον άλλον, παρότι χρησιμοποιούν το ίδιο μοντέλο συσκευής και ανοίγουν την ίδια εφαρμογή.
Αν θέλουμε η φωνή να διευκολύνει περισσότερους ανθρώπους, πρέπει να εξετάζουμε ποιοι μπορούν πράγματι να τη χρησιμοποιήσουν άνετα.
Και αν θέλουμε ο βοηθός να γίνει μέρος της οικογενειακής ζωής, χρειάζεται να χωρέσει στον τρόπο με τον οποίο αυτή η οικογένεια συνεννοείται.
Η γλώσσα του σπιτιού περιλαμβάνει τις μικρές καθημερινές μας συνήθειες. Τον τρόπο που ζητάμε κάτι βιαστικά. Τα ονόματα των ανθρώπων μας. Τις εκφράσεις που δεν σκεφτόμαστε πριν τις πούμε.
Εκεί θα κριθεί η προσωπική διάσταση της τεχνολογίας: στο πόσο χώρο αφήνει στον άνθρωπο να παραμένει ο εαυτός του ενώ τη χρησιμοποιεί.
Θέλω έναν ψηφιακό βοηθό που να με διευκολύνει όταν είμαι απασχολημένος, κουρασμένος ή αφηρημένος. Που να μειώνει την ανάγκη να σκέφτομαι το εργαλείο και να με αφήνει να συγκεντρωθώ σε αυτό που προσπαθώ να κάνω.
Η δυνατότητα να μιλήσω στη γλώσσα μου αποτελεί μέρος αυτής της προσδοκίας.
Μέχρι τότε, μπορούμε να αναγνωρίζουμε την πρόοδο και ταυτόχρονα να περιγράφουμε με ακρίβεια την απόσταση που απομένει.
Ο προσωπικός βοηθός μπορεί να έχει πολλά ακόμη να μάθει.
Ανάμεσά τους, και τη γλώσσα στην οποία του ζητάμε βοήθεια.
Μείνετε συνδεδεμένοι με το AppleWorldHellas
Όλα τα νέα της Apple, οι αναλύσεις, οι οδηγοί και τα podcasts μας, σε ένα μέρος.
Ακολουθήστε μας στο Google Search ↗
Βρείτε μας και στις αγαπημένες σας πλατφόρμες
