Έναν χρόνο μετά την παρουσίαση του Macintosh, ο άνθρωπος που είχε μετατρέψει την Apple σε σύμβολο τεχνολογικής επανάστασης βρέθηκε χωρίς ουσιαστική εξουσία μέσα στην ίδια του την εταιρεία. Τον Σεπτέμβριο του 1985, ο Steve Jobs αποχώρησε από την Apple. Δεν ήταν όμως μια απλή ιστορία προδοσίας. Ήταν η κατάληξη μιας σύγκρουσης ανάμεσα στο όραμα, στην προσωπικότητα, στην επιχειρηματική πραγματικότητα και στους ανθρώπους που είχαν χτίσει μαζί μια ολόκληρη βιομηχανία.
Πρόλογος — Το γραφείο που δεν ήταν πια δικό του

Καλιφόρνια, 1985.
Πριν από έναν χρόνο, ο Steve Jobs είχε παρουσιάσει τον Macintosh μπροστά σε ένα κοινό που χειροκροτούσε όρθιο.
Ο μικρός υπολογιστής είχε μιλήσει. Η διαφήμιση «1984» είχε μετατραπεί σε πολιτιστικό γεγονός. Η Apple είχε υποσχεθεί ότι θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν την τεχνολογία.
Τώρα, όμως, η ατμόσφαιρα στα γραφεία της εταιρείας ήταν διαφορετική.
Οι πωλήσεις δεν ακολουθούσαν τις αρχικές προσδοκίες.
Οι οικονομικές πιέσεις μεγάλωναν.
Η διοίκηση αμφισβητούσε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε ο άνθρωπος που είχε εμπνεύσει το πιο φιλόδοξο προϊόν της.
Και ο Jobs, μόλις 30 ετών, βρισκόταν αντιμέτωπος με μια πραγματικότητα που πιθανότατα δεν είχε φανταστεί όταν ίδρυε την Apple το 1976.
Μπορούσε να παραμείνει στην εταιρεία του.
Αλλά όχι απαραίτητα να την καθοδηγεί.
Αυτή είναι η ιστορία του 1985.
Η χρονιά κατά την οποία ο Steve Jobs έχασε την εξουσία του στην Apple και τελικά επέλεξε να αποχωρήσει.
1. Μετά τον θρίαμβο, ήρθε ο λογαριασμός
Στο προηγούμενο κεφάλαιο των Apple Chronicles παρακολουθήσαμε τη γέννηση του Macintosh.
Είδαμε τον Steve Jobs να παρουσιάζει έναν υπολογιστή που έδινε έμφαση στο γραφικό περιβάλλον, στο ποντίκι και στην απλότητα.
Είδαμε επίσης τους περιορισμούς του.
Ο πρώτος Macintosh διέθετε μόλις 128 KB μνήμης RAM.
Δεν είχε ενσωματωμένο σκληρό δίσκο.
Η διαθέσιμη βιβλιοθήκη λογισμικού ήταν περιορισμένη.
Και η τιμή των 2.495 δολαρίων δεν τον καθιστούσε προσιτό σε όλους.
Ο Macintosh δεν ήταν εμπορική αποτυχία από την πρώτη ημέρα. Αντίθετα, η αρχική δημοσιότητα και το ενδιαφέρον ήταν σημαντικά.
Το πρόβλημα ήταν η διάρκεια.
Η ζήτηση δεν διατηρήθηκε στα επίπεδα που είχε προβλέψει η Apple.
Η εταιρεία είχε δημιουργήσει τεράστιες προσδοκίες για έναν υπολογιστή που δεν μπορούσε ακόμη να καλύψει όλες τις ανάγκες της επαγγελματικής αγοράς.
Και όσο περνούσαν οι μήνες, η διαφορά ανάμεσα στην υπόσχεση και στην πραγματικότητα γινόταν πιο δύσκολο να αγνοηθεί.
Ο Jobs είχε αποδείξει ότι μπορούσε να εμπνεύσει μια ομάδα να δημιουργήσει κάτι ξεχωριστό.
Τώρα έπρεπε να αποδείξει ότι μπορούσε να το μετατρέψει σε μια σταθερή επιχειρηματική επιτυχία.
2. Ο άνθρωπος που ο Jobs είχε φέρει στην Apple
Για να καταλάβουμε τη σύγκρουση του 1985, πρέπει να επιστρέψουμε στο 1983.
Ο Steve Jobs είχε αναζητήσει έναν έμπειρο διευθύνοντα σύμβουλο για την Apple.
Η εταιρεία είχε μεγαλώσει πολύ και χρειαζόταν διοικητική εμπειρία, οργάνωση και γνώση της μαζικής αγοράς.
Η επιλογή του ήταν ο John Sculley.
Ο Sculley είχε χτίσει μια επιτυχημένη καριέρα στην PepsiCo, σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από εκείνον των προσωπικών υπολογιστών.
Γνώριζε το μάρκετινγκ.
Γνώριζε τη διαχείριση μεγάλων επιχειρήσεων.
Και γνώριζε πώς να τοποθετεί ένα προϊόν απέναντι σε ισχυρούς ανταγωνιστές.
Ο Jobs τον προσέγγισε με μια πρόταση που θα γινόταν θρυλική.
Σύμφωνα με τη γνωστή αφήγηση, τον προκάλεσε να διαλέξει ανάμεσα στο να συνεχίσει να πουλά αναψυκτικά και στο να συμμετάσχει σε μια προσπάθεια αλλαγής του κόσμου.
Ο Sculley αποδέχθηκε.
Το 1983 έγινε CEO της Apple.
Αρχικά, η σχέση τους έμοιαζε ιδανική.
Ο Jobs διέθετε το όραμα και τη δημιουργική ένταση.
Ο Sculley θα προσέφερε την επιχειρηματική πειθαρχία.
Όμως αυτή η ισορροπία αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολη.
Δύο ισχυρές προσωπικότητες μπορούσαν να συμφωνούν για τον προορισμό και να διαφωνούν βαθιά για τον τρόπο με τον οποίο θα έφταναν εκεί.
3. Ο Steve Jobs δεν ήταν εύκολος συνεργάτης
Η ιστορία της Apple συχνά παρουσιάζει τον Jobs ως έναν άνθρωπο που έβλεπε το μέλλον πριν από τους υπόλοιπους.
Υπάρχει σημαντική αλήθεια σε αυτή την περιγραφή.
Αλλά είναι μόνο η μισή εικόνα.
Ο Jobs μπορούσε να είναι εξαιρετικά απαιτητικός.
Αμφισβητούσε αποφάσεις.
Απέρριπτε εργασίες που θεωρούσε ανεπαρκείς.
Πίεζε τους συνεργάτες του να πετύχουν στόχους που αρχικά έμοιαζαν αδύνατοι.
Αυτή η συμπεριφορά μπορούσε να οδηγήσει σε εντυπωσιακά αποτελέσματα.
Μπορούσε όμως και να εξαντλήσει ανθρώπους.
Η αρχική ομάδα Macintosh είχε βιώσει περιόδους εξαιρετικά έντονης εργασίας.
Οι συγκρούσεις δεν περιορίζονταν σε τεχνικά ζητήματα.
Αφορούσαν την προσωπική συμπεριφορά, την κατανομή εξουσίας και τον τρόπο λήψης αποφάσεων.
Εδώ χρειάζεται να είμαστε προσεκτικοί.
Δεν είναι σωστό να αποδώσουμε ολόκληρη την κρίση στην προσωπικότητα του Jobs.
Ούτε όμως να την αγνοήσουμε επειδή γνωρίζουμε την τεράστια επιρροή που άσκησε αργότερα στην τεχνολογία.
Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι εξαιρετικά δημιουργικός και ταυτόχρονα δύσκολος στη συνεργασία.
Η ιστορία του Jobs το 1985 δείχνει ακριβώς αυτή την αντίφαση.
4. Το Macintosh Office και οι προσδοκίες που προηγήθηκαν της πραγματικότητας
Το 1985 η Apple προσπαθούσε να αποδείξει ότι ο Macintosh δεν ήταν μόνο ένας υπολογιστής για δημιουργικούς χρήστες.
Ήθελε να τον μετατρέψει σε σοβαρό εργαλείο γραφείου.
Η στρατηγική αυτή συνδέθηκε με το Macintosh Office.
Η Apple προωθούσε μια νέα εικόνα εργασίας, στην οποία υπολογιστές, εκτυπωτές και δικτυακές δυνατότητες θα συνεργάζονταν.
Σημαντικό μέρος αυτής της προσπάθειας ήταν ο LaserWriter, ο εκτυπωτής λέιζερ της Apple που αξιοποιούσε την τεχνολογία PostScript της Adobe.
Οι δυνατότητες εκτύπωσης ήταν εντυπωσιακές.
Όμως η ευρύτερη υπόσχεση του πλήρως δικτυωμένου γραφείου βρισκόταν μπροστά από την πρακτική ωριμότητα ορισμένων προϊόντων και υπηρεσιών.
Η Apple προσπαθούσε να πουλήσει ένα ολοκληρωμένο μέλλον.
Η αγορά ζητούσε κάτι που να λειτουργεί αξιόπιστα σήμερα.
Αυτή η απόσταση συνέβαλε στην απογοήτευση.
Και ενίσχυσε τις ανησυχίες για την εμπορική στρατηγική της εταιρείας.
5. Η Apple είχε και ένα δεύτερο πρόβλημα: την IBM
Ενώ η Apple προσπαθούσε να καθιερώσει τον Macintosh, η αγορά των προσωπικών υπολογιστών άλλαζε.
Η IBM είχε ήδη εισέλθει δυναμικά στον χώρο.
Οι συμβατοί με IBM υπολογιστές δημιουργούσαν ένα ευρύτερο οικοσύστημα υλικού και λογισμικού.
Οι επιχειρήσεις αναζητούσαν συστήματα που μπορούσαν να ενταχθούν στις υπάρχουσες υποδομές τους.
Η Apple επέλεγε έναν διαφορετικό δρόμο.
Έδινε έμφαση στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό και στον έλεγχο της εμπειρίας χρήσης.
Αυτή η προσέγγιση είχε πλεονεκτήματα.
Αλλά περιόριζε και την ευελιξία της απέναντι σε μια αγορά που γινόταν ολοένα πιο ανταγωνιστική.
Ο Jobs πίστευε βαθιά στη σημασία του προϊόντος.
Ο Sculley έπρεπε να εξετάσει και την οικονομική βιωσιμότητα της εταιρείας.
Η διαφορά δεν ήταν απλώς προσωπική.
Ήταν και στρατηγική.
6. Η άνοιξη του 1985 — Η σύγκρουση γίνεται ανοιχτή
Μέχρι την άνοιξη του 1985, η σχέση Jobs και Sculley είχε επιδεινωθεί.
Οι διαφωνίες αφορούσαν τη λειτουργία της ομάδας Macintosh, την εμπορική πορεία του προϊόντος και την εξουσία μέσα στην Apple.
Ο Sculley θεωρούσε ότι η εταιρεία χρειαζόταν μεγαλύτερη διοικητική συνοχή.
Ο Jobs δεν ήθελε να χάσει τον έλεγχο του προϊόντος με το οποίο είχε συνδέσει την προσωπική του ταυτότητα.
Η σύγκρουση έφτασε στο διοικητικό συμβούλιο.
Σε αυτό το σημείο γεννήθηκε ένας από τους πιο επίμονους μύθους της τεχνολογίας.
Ότι ο John Sculley απέλυσε προσωπικά τον Steve Jobs.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Ο Jobs δεν απολύθηκε τότε από την Apple.
Αφαιρέθηκαν οι ουσιαστικές επιχειρησιακές αρμοδιότητές του.
Παρέμεινε στην εταιρεία και διατήρησε αρχικά τη θέση του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου.
Η διαφορά είναι καθοριστική.
Διότι άλλο πράγμα είναι να απολυθεί κάποιος και άλλο να χάσει την εξουσία που θεωρούσε αναπόσπαστο μέρος της παρουσίας του.
Για τον Jobs, όμως, η δεύτερη εξέλιξη μπορούσε να είναι εξίσου οδυνηρή.
7. Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου
Το διοικητικό συμβούλιο της Apple βρέθηκε μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα.
Από τη μία πλευρά υπήρχε ο συνιδρυτής της εταιρείας.
Ο άνθρωπος που είχε συμβάλει στη δημιουργία της ταυτότητάς της.
Ο βασικός εκφραστής της φιλοσοφίας του Macintosh.
Από την άλλη υπήρχε ο CEO που είχε προσληφθεί για να διοικήσει μια μεγάλη, εισηγμένη εταιρεία.
Η Apple δεν ήταν πλέον μια μικρή ομάδα ανθρώπων που πειραματιζόταν με ηλεκτρονικά κυκλώματα.
Είχε εργαζομένους, επενδυτές, πελάτες και υποχρεώσεις.
Το συμβούλιο υποστήριξε τη διοικητική κατεύθυνση του Sculley.
Η αναδιοργάνωση του Μαΐου 1985 απομάκρυνε τον Jobs από την καθημερινή διαχείριση της ομάδας Macintosh.
Δεν του αφαιρέθηκε η ιστορική του ιδιότητα.
Δεν μπορούσε κανείς να αλλάξει το γεγονός ότι ήταν συνιδρυτής.
Αλλά η ιδιότητα του ιδρυτή δεν του εξασφάλιζε απεριόριστη επιχειρησιακή εξουσία.
Η Apple είχε μεγαλώσει.
Και η εξουσία δεν ανήκε πλέον αποκλειστικά στους ανθρώπους που την είχαν δημιουργήσει.
8. Ο Mike Markkula και το βάρος της ιστορίας
Ανάμεσα στους ανθρώπους που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην πορεία της Apple βρισκόταν ο Mike Markkula.
Τον γνωρίσαμε στο τρίτο κεφάλαιο των Apple Chronicles.
Ήταν ο άνθρωπος που είχε αναγνωρίσει τις δυνατότητες των δύο Steve και είχε συμβάλει στη μετατροπή της Apple σε πραγματική εταιρεία.
Το 1985, όμως, ο Markkula βρισκόταν σε μια διαφορετική θέση.
Δεν καλούνταν να αποφασίσει αν η Apple άξιζε να δημιουργηθεί.
Καλούνταν να αντιμετωπίσει μια κρίση διοίκησης μέσα σε μια ήδη μεγάλη επιχείρηση.
Η στήριξη της κατεύθυνσης του Sculley από το διοικητικό συμβούλιο είχε ιδιαίτερο συμβολικό βάρος για τον Jobs.
Οι άνθρωποι που είχαν βοηθήσει να δημιουργηθεί η εταιρεία δεν συμφωνούσαν πλέον απαραίτητα με τον τρόπο που εκείνος ήθελε να τη διοικήσει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Markkula ή οι υπόλοιποι διευθυντές είχαν ένα απλό ή εύκολο κίνητρο.
Σημαίνει ότι η ανάπτυξη μιας εταιρείας μπορεί να δημιουργήσει συγκρούσεις ακόμη και ανάμεσα στους ανθρώπους που συνέβαλαν περισσότερο στην επιτυχία της.
9. Η Apple αναδιοργανώνεται — Και πληρώνει το τίμημα
Το καλοκαίρι του 1985 η κρίση δεν περιοριζόταν στις προσωπικές σχέσεις.
Η Apple αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Τον Ιούνιο ανακοίνωσε περικοπές προσωπικού που αντιστοιχούσαν περίπου στο 20% των εργαζομένων της.
Η εταιρεία κατέγραψε επίσης την πρώτη τριμηνιαία ζημιά στην ιστορία της.
Για μια επιχείρηση που λίγα χρόνια νωρίτερα είχε αποτελέσει σύμβολο εκρηκτικής ανάπτυξης, η εξέλιξη ήταν ιδιαίτερα σημαντική.
Οι αριθμοί έδειχναν ότι η κρίση δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα μιας αντιπαράθεσης δύο ισχυρών προσωπικοτήτων.
Η Apple έπρεπε να προσαρμοστεί.
Να περιορίσει δαπάνες.
Να επανεξετάσει προϊόντα και προτεραιότητες.
Και να αποφασίσει πώς θα ανταγωνιστεί σε μια αγορά που δεν συγχωρούσε εύκολα τα λάθη.
Ο Jobs δεν ήταν ο μοναδικός υπεύθυνος για αυτές τις δυσκολίες.
Αλλά ούτε και μπορούσε να βρίσκεται έξω από την κριτική.
Είχε συμμετάσχει καθοριστικά στις αποφάσεις που οδήγησαν στον Macintosh.
Και η εμπορική πορεία του προϊόντος αποτελούσε πλέον μέρος της συνολικής αξιολόγησης της ηγεσίας του.
10. Τι σημαίνει να είσαι ιδρυτής χωρίς εξουσία;
Υπάρχει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πλευρά στην ιστορία του 1985.
Ο Jobs δεν είχε χάσει το όνομά του.
Δεν είχε χάσει την αναγνώρισή του.
Δεν είχε πάψει να είναι ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους στην ιστορία της Apple.
Είχε χάσει όμως κάτι που για εκείνον είχε ίσως μεγαλύτερη σημασία.
Τη δυνατότητα να καθορίζει τι θα δημιουργούσε η εταιρεία.
Για ορισμένους ιδρυτές, η μετάβαση από τη δημιουργία στη διοίκηση είναι φυσική.
Για άλλους είναι επώδυνη.
Μια εταιρεία χρειάζεται διαδικασίες, προϋπολογισμούς και αποφάσεις που δεν μπορούν να εξαρτώνται από την προσωπική βούληση ενός ανθρώπου.
Αλλά ένας δημιουργός που έχει συνδέσει την ταυτότητά του με το προϊόν μπορεί να βιώσει αυτή τη μετάβαση ως απώλεια.
Ο Jobs δεν ήθελε απλώς να βρίσκεται μέσα στην Apple.
Ήθελε να συνεχίσει να δημιουργεί το μέλλον της.
Και όταν αυτό έπαψε να είναι εφικτό με τους δικούς του όρους, άρχισε να σκέφτεται το επόμενο βήμα.
11. Σεπτέμβριος 1985 — Η απόφαση της αποχώρησης
Τον Σεπτέμβριο, ο Jobs ενημέρωσε το διοικητικό συμβούλιο ότι σχεδίαζε να δημιουργήσει μια νέα εταιρεία υπολογιστών.
Σύμφωνα με την επιστολή παραίτησής του, στις 12 Σεπτεμβρίου είχε ήδη δηλώσει την πρόθεσή του να παραιτηθεί από τη θέση του προέδρου.
Αρχικά, η αντίδραση του συμβουλίου δεν ήταν αποκλειστικά εχθρική.
Υπήρξε συζήτηση ακόμη και για πιθανή συνεργασία ή επένδυση της Apple στη νέα προσπάθεια.
Όμως η κατάσταση άλλαξε όταν έγινε γνωστό ότι ο Jobs σκόπευε να συνεργαστεί με σημαντικά στελέχη της Apple.
Η νέα εταιρεία θα δραστηριοποιούνταν στον χώρο των προηγμένων υπολογιστών, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εκπαιδευτική αγορά.
Αυτό δημιουργούσε προφανή ερωτήματα ανταγωνισμού.
Ποιοι άνθρωποι θα έφευγαν;
Ποιες γνώσεις θα μετέφεραν;
Θα μπορούσε η νέα εταιρεία να ανταγωνιστεί την Apple;
Η αντιπαράθεση μετατράπηκε πλέον σε ανοιχτή ρήξη.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 1985 ο Jobs υπέβαλε επιστολή παραίτησης.
Η Apple ανακοίνωσε ότι η αποχώρησή του από τις θέσεις του προέδρου και του μέλους του διοικητικού συμβουλίου ίσχυε από τις 18 Σεπτεμβρίου.
Ένα κεφάλαιο εννέα ετών έκλεινε.
12. Η επιστολή που αποκαλύπτει μια διαφορετική ιστορία
Η επιστολή παραίτησης του Jobs προς τον Mike Markkula είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά τεκμήρια αυτής της περιόδου.
Όχι επειδή λύνει κάθε διαφωνία.
Αλλά επειδή μας επιτρέπει να δούμε πώς ο ίδιος παρουσίαζε τα γεγονότα εκείνες τις ημέρες.
Ο Jobs υποστήριζε ότι είχε ήδη ενημερώσει το συμβούλιο για τα σχέδιά του.
Ανέφερε ότι αρχικά είχε λάβει ενθαρρυντικές αντιδράσεις.
Και εξέφραζε απογοήτευση για την αλλαγή στάσης της Apple.
Η επιστολή είναι σημαντική ακριβώς επειδή δεν πρόκειται για μεταγενέστερη ανάμνηση.
Γράφτηκε μέσα στην κρίση.
Πριν η ιστορία αποκτήσει τη μορφή ενός διάσημου επιχειρηματικού μύθου.
Φυσικά, αποτελεί τη θέση του Jobs.
Δεν είναι μια ουδέτερη δικαστική απόφαση.
Για να καταλάβουμε την περίοδο, χρειάζεται να τη διαβάζουμε παράλληλα με τις ανακοινώσεις της Apple, τα δημοσιεύματα της εποχής και τις μαρτυρίες άλλων εμπλεκομένων.
Η ιστορική έρευνα δεν αναζητά απλώς τον πιο διάσημο αφηγητή.
Αναζητά την πληρέστερη δυνατή εικόνα.
13. Η αποχώρηση δεν έγινε χωρίς σύγκρουση
Η παραίτηση δεν έβαλε αμέσως τέλος στην αντιπαράθεση.
Η Apple ανησυχούσε ότι η νέα εταιρεία του Jobs θα μπορούσε να αξιοποιήσει εμπιστευτικές πληροφορίες ή τεχνογνωσία.
Ο Jobs αρνήθηκε ότι σκόπευε να χρησιμοποιήσει παράνομα τεχνολογία της Apple.
Η διαμάχη οδήγησε και σε νομικές κινήσεις.
Αυτό είναι ένα σημείο που συχνά απουσιάζει από τις δημοφιλείς αφηγήσεις.
Η αποχώρηση του Jobs δεν ήταν μια ήσυχη στιγμή κατά την οποία ένας απογοητευμένος ιδρυτής μάζεψε τα πράγματά του και έφυγε.
Ήταν μια επιχειρηματική ρήξη.
Με προσωπικές σχέσεις που είχαν καταστραφεί.
Με ανταγωνιστικά συμφέροντα.
Και με πραγματικές ανησυχίες για το μέλλον δύο εταιρειών που πλέον θα βρίσκονταν σε διαφορετικές πλευρές.
Η ιστορία ήταν πολύ πιο σύνθετη από μια σκηνή κινηματογραφικής προδοσίας.
14. Ο Jobs δεν έφυγε μόνος
Η νέα προσπάθεια του Jobs δεν θα ξεκινούσε από το μηδέν.
Μαζί του θα εργάζονταν άνθρωποι με σημαντική εμπειρία από την Apple.
Ανάμεσά τους ο Bud Tribble, ο Rich Page και ο Dan’l Lewin.
Ο Tribble είχε συνδεθεί με την ανάπτυξη του λογισμικού του Macintosh.
Ο Page είχε εργαστεί σε προηγμένα συστήματα υλικού.
Ο Lewin διέθετε εμπειρία σε επιχειρηματικούς και εμπορικούς ρόλους.
Η παρουσία τέτοιων στελεχών είχε ιδιαίτερη σημασία.
Ο Jobs δεν σχεδίαζε απλώς να ξεκινήσει ένα μικρό προσωπικό πείραμα.
Ήθελε να δημιουργήσει μια νέα εταιρεία ικανή να αναπτύξει προηγμένους υπολογιστές.
Και γνώριζε ότι για να το πετύχει χρειαζόταν ανθρώπους που μπορούσαν να μετατρέψουν ένα όραμα σε πραγματικό προϊόν.
Η ιστορία επαναλαμβανόταν.
Όπως το 1976, έτσι και το 1985, η δημιουργία ενός νέου υπολογιστή θα απαιτούσε περισσότερα από μία ισχυρή προσωπικότητα.
15. NeXT — Το όνομα μιας δεύτερης αρχής
Η νέα εταιρεία θα ονομαζόταν NeXT.
Το όνομα ήταν σχεδόν μια δήλωση προθέσεων.
Το επόμενο βήμα.
Η επόμενη γενιά υπολογιστών.
Η επόμενη ευκαιρία.
Ο Jobs ήθελε να δημιουργήσει ισχυρούς υπολογιστές για την ανώτατη εκπαίδευση και την έρευνα.
Η αγορά αυτή είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα χρειάζονταν προηγμένα εργαλεία.
Οι υπολογιστές μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για επιστημονικές εφαρμογές, ανάπτυξη λογισμικού και απαιτητικές εργασίες.
Η NeXT θα επιχειρούσε να συνδυάσει ισχυρό υλικό με προηγμένο λειτουργικό σύστημα και ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον ανάπτυξης.
Όμως το 1985 αυτά αποτελούσαν ακόμη σχέδια.
Η νέα εταιρεία δεν είχε έτοιμο προϊόν.
Δεν είχε αποδείξει την εμπορική της βιωσιμότητα.
Και ο Jobs δεν διέθετε πλέον πίσω του την υποδομή της Apple.
Είχε ξανά την ελευθερία να δημιουργήσει.
Αλλά και την ευθύνη να αποδείξει ότι μπορούσε να πετύχει.
16. Ποιος είχε δίκιο;
Αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο ερώτημα του κεφαλαίου.
Είχε δίκιο ο Jobs, που πίστευε ότι η Apple έπρεπε να συνεχίσει να ακολουθεί μια ριζοσπαστική τεχνολογική κατεύθυνση;
Ή ο Sculley, που θεωρούσε ότι η εταιρεία χρειαζόταν πιο σταθερή διοίκηση και μεγαλύτερη επιχειρηματική πειθαρχία;
Η εύκολη απάντηση είναι να επιλέξουμε πλευρά.
Η ιστορικά πιο χρήσιμη απάντηση είναι να αναγνωρίσουμε ότι οι δύο πλευρές αντιμετώπιζαν πραγματικά προβλήματα.
Ο Jobs είχε συμβάλει στην ανάπτυξη προϊόντων που επηρέασαν βαθιά τη βιομηχανία.
Αλλά ο τρόπος διοίκησής του προκαλούσε σοβαρές εντάσεις.
Ο Sculley είχε ευθύνη για την οικονομική πορεία μιας μεγάλης εταιρείας.
Αλλά η διατήρηση της επιχειρηματικής σταθερότητας δεν εξασφάλιζε από μόνη της τη μελλοντική καινοτομία.
Το 1985 κανείς δεν γνώριζε πώς θα εξελισσόταν η Apple.
Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει με βεβαιότητα ότι ο Jobs θα επέστρεφε.
Και κανείς δεν είχε την πολυτέλεια να αποφασίσει με βάση όσα γνωρίζουμε σήμερα.
Οι αποφάσεις πάρθηκαν μέσα στην αβεβαιότητα της εποχής.
Αυτό είναι που τις κάνει τόσο ενδιαφέρουσες.
17. Η Apple χωρίς τον Jobs
Η αποχώρηση του Jobs δεν σήμαινε ότι η Apple σταμάτησε να λειτουργεί ή να καινοτομεί.
Η εταιρεία συνέχισε να αναπτύσσει την οικογένεια Macintosh.
Ο LaserWriter και η ανάπτυξη του desktop publishing δημιούργησαν νέες επαγγελματικές δυνατότητες.
Ο Macintosh άρχισε να βρίσκει μια ιδιαίτερα σημαντική θέση σε δημιουργικά επαγγέλματα και εκδοτικές εργασίες.
Η Apple είχε ακόμη μηχανικούς, σχεδιαστές, προγραμματιστές και στελέχη με τεράστια εμπειρία.
Αυτό έχει σημασία.
Μια εταιρεία δεν ταυτίζεται απόλυτα με τον ιδρυτή της.
Ακόμη κι όταν ο ιδρυτής έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στην ταυτότητά της.
Η Apple θα συνέχιζε να δημιουργεί προϊόντα και χωρίς τον Jobs.
Το ερώτημα ήταν αν θα μπορούσε να διατηρήσει μια συνεκτική τεχνολογική στρατηγική μέσα σε μια αγορά που άλλαζε με μεγάλη ταχύτητα.
Η απάντηση θα χρειαζόταν χρόνια για να φανεί.
18. Η αποτυχία ως μέρος της ιστορίας
Συχνά μιλάμε για την αποχώρηση του Jobs το 1985 γνωρίζοντας ήδη τι συνέβη αργότερα.
Γνωρίζουμε ότι δημιούργησε τη NeXT.
Γνωρίζουμε ότι ασχολήθηκε με την Pixar.
Γνωρίζουμε ότι επέστρεψε στην Apple.
Και γνωρίζουμε ότι συνδέθηκε με προϊόντα που άλλαξαν την πορεία της εταιρείας.
Όμως αυτή η γνώση μπορεί να παραμορφώσει την ιστορική μας ματιά.
Το 1985 ο Jobs δεν ήταν ένας μελλοντικός θριαμβευτής που απλώς περνούσε από ένα προσωρινό εμπόδιο.
Ήταν ένας 30χρονος επιχειρηματίας που είχε χάσει την ουσιαστική του θέση στην εταιρεία την οποία είχε ιδρύσει.
Η επόμενη προσπάθειά του μπορούσε να αποτύχει.
Η καριέρα του μπορούσε να ακολουθήσει μια πολύ διαφορετική πορεία.
Και η Apple μπορούσε να εξελιχθεί χωρίς εκείνον.
Η αποχώρησή του δεν ήταν μια προγραμματισμένη στάση σε μια ιστορία επιτυχίας.
Ήταν μια πραγματική ρήξη με αβέβαιη συνέχεια.
19. Ο μύθος της προδοσίας
Με τα χρόνια, η σύγκρουση Jobs–Sculley μετατράπηκε σε μία από τις πιο γνωστές ιστορίες της Silicon Valley.
Ο ιδιοφυής ιδρυτής.
Ο επαγγελματίας μάνατζερ.
Το διοικητικό συμβούλιο.
Η απώλεια της εταιρείας.
Η μελλοντική επιστροφή.
Η δομή θυμίζει σχεδόν κλασικό δράμα.
Αλλά η ιστορία δεν γράφεται για να επιβεβαιώνει τους μύθους.
Ο Jobs είχε συμβάλει ο ίδιος στην πρόσληψη του Sculley.
Το διοικητικό συμβούλιο είχε πραγματικές ανησυχίες για τη λειτουργία της Apple.
Ο Macintosh αντιμετώπιζε εμπορικές δυσκολίες.
Η συμπεριφορά του Jobs δημιουργούσε προβλήματα συνεργασίας.
Και η τελική αποχώρηση προέκυψε μέσα από μια αλληλουχία γεγονότων, όχι από μία και μοναδική απόφαση.
Αυτό δεν κάνει την ιστορία λιγότερο δραματική.
Την κάνει πιο ανθρώπινη.
20. Τι μας διδάσκει το 1985 για την τεχνολογία
Η ιστορία της Apple το 1985 δεν αφορά μόνο την προσωπική διαμάχη δύο ανθρώπων.
Αφορά ένα ερώτημα που παραμένει επίκαιρο.
Τι συμβαίνει όταν η δημιουργική φιλοδοξία συγκρούεται με την ανάγκη επιχειρηματικής σταθερότητας;
Οι εταιρείες τεχνολογίας χρειάζονται ανθρώπους που αμφισβητούν τα δεδομένα.
Χρειάζονται όμως και δομές που τους επιτρέπουν να λειτουργούν.
Χρειάζονται δημιουργούς.
Αλλά χρειάζονται και διοίκηση.
Το δύσκολο δεν είναι να επιλέξουν ανάμεσα στα δύο.
Είναι να βρουν έναν τρόπο να συνυπάρξουν.
Το 1985 η Apple απέτυχε να διατηρήσει αυτή την ισορροπία.
Το αποτέλεσμα ήταν η αποχώρηση ενός από τους σημαντικότερους ανθρώπους της.
Όμως η ιστορία δεν σταμάτησε εκεί.
Επίλογος — Ο άνθρωπος που έφυγε, αλλά δεν τελείωσε
Σεπτέμβριος 1985.
Ο Steve Jobs δεν ήταν πλέον επικεφαλής της ομάδας Macintosh.
Δεν ήταν πλέον πρόεδρος της Apple.
Και δεν μπορούσε να καθορίζει το μέλλον της εταιρείας που είχε ιδρύσει με τον Steve Wozniak.
Για πολλούς, αυτή θα μπορούσε να είναι η αρχή του τέλους.
Όμως ο Jobs δεν αντιμετώπισε την αποχώρηση ως το τέλος της δημιουργικής του πορείας.
Επέλεξε να ξεκινήσει ξανά.
Όχι με την ασφάλεια μιας μεγάλης εταιρείας.
Αλλά με μια νέα ομάδα, μια νέα φιλοδοξία και ένα νέο όνομα.
NeXT.
Δεν γνώριζε ότι οι τεχνολογίες που θα δημιουργούσε αυτή η εταιρεία θα αποκτούσαν αργότερα καθοριστική σημασία για το μέλλον της Apple.
Δεν γνώριζε πώς θα εξελισσόταν η σχέση του με την εταιρεία που άφηνε πίσω.
Και δεν γνώριζε ότι η επόμενη δεκαετία θα τον οδηγούσε σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από εκείνον των προσωπικών υπολογιστών.
Αυτό που γνώριζε ήταν ότι ήθελε να συνεχίσει να δημιουργεί.
Η ιστορία της Apple είχε μόλις χάσει τον πιο αναγνωρίσιμο πρωταγωνιστή της.
Αλλά η ιστορία του Steve Jobs δεν είχε τελειώσει.
Μερικές φορές, η σημαντικότερη αλλαγή στην πορεία ενός δημιουργού δεν είναι η στιγμή που αποκτά εξουσία. Είναι η στιγμή που τη χάνει και πρέπει να αποφασίσει ποιος θα γίνει χωρίς αυτήν.
Στο επόμενο κεφάλαιο
THE APPLE CHRONICLES | Κεφάλαιο 08 — NeXT: Ο Steve Jobs ξεκινά ξανά
Μια νέα εταιρεία, ένας διαφορετικός υπολογιστής και η προσπάθεια να δημιουργηθεί το μέλλον μακριά από την Apple.
AppleWorldHellas | The Apple Chronicles
Οι άνθρωποι. Οι ιδέες. Οι συγκρούσεις. Η ιστορία.
APPLE CHRONICLES · ΚΕΦΑΛΑΙΟ 07
Ιστορικό Αρχείο Βίντεο
1985. Ο Steve Jobs χάνει την εξουσία του στην Apple και αποχωρεί από την εταιρεία που συνίδρυσε. Μαρτυρίες και ιστορική ανάλυση φωτίζουν την κρίση που άλλαξε την πορεία του.
Steve Jobs Stories: Οι άνθρωποι που τον γνώρισαν
Το Computer History Museum συγκεντρώνει μαρτυρίες από πρόσωπα της ιστορίας του Steve Jobs, μεταξύ των οποίων οι John Sculley, Andy Hertzfeld και Dan’l Lewin. Μια πολύτιμη ματιά στον άνθρωπο πίσω από τον μύθο.
▶ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟComputer History Museum · Προφορικές μαρτυρίες · 2021
1985: Η αποχώρηση και η μελλοντική επιστροφή
Το Bloomberg Television εξετάζει την αποχώρηση του Steve Jobs από την Apple το 1985 και την πορεία που οδήγησε στην επιστροφή του το 1997. Μια σύντομη ιστορική αναδρομή στα γεγονότα.
▶ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟBloomberg Television · Ιστορικό αφιέρωμα · 2025
APPLEWORLDHELLAS ORIGINALS
APPLE CHRONICLES
Η ιστορία της Apple δεν τελειώνει σε ένα κεφάλαιο.
24 κεφάλαια. Έξι ιστορικοί κύκλοι. Πενήντα χρόνια ανθρώπων, ιδεών, συγκρούσεων και τεχνολογικών επαναστάσεων. Ανακάλυψε το μεγάλο ιστορικό αφιέρωμα του AppleWorldHellas.
ΑΝΑΚΑΛΥΨΕ ΟΛΗ ΤΗ ΣΕΙΡΑΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ · ΟΙ ΙΔΕΕΣ · ΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ · Η ΙΣΤΟΡΙΑ
Η Apple είναι μόνο η αρχή.
Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μείνετε κοντά στην κοινότητα του AppleWorldHellas και μη χάνετε όσα αξίζουν την προσοχή σας.
Βρείτε μας στα κοινωνικά δίκτυα
🎙️ AppleWorldHellas Podcast
Οι ιστορίες και οι εξελίξεις της Apple, με συζήτηση, άποψη και τη δική μας ματιά.

















