Ανοίγουμε την εφαρμογή του καιρού λίγο πριν φύγουμε από το σπίτι.
Στην οθόνη εμφανίζεται ένα σύννεφο, μερικές σταγόνες και ένας αριθμός: 30%.

«Τελικά, θα βρέξει;»
Η ερώτηση μοιάζει απλή. Θέλουμε να ξέρουμε αν πρέπει να πάρουμε ομπρέλα, αν θα πάμε το παιδί στην παιδική χαρά, αν θα αφήσουμε τα ρούχα στο μπαλκόνι. Δεν ανοίξαμε την εφαρμογή για να μελετήσουμε μετεωρολογία. Την ανοίξαμε για να αποφασίσουμε κάτι.
Και κάπου εδώ εμφανίζεται μια απόσταση ανάμεσα σε αυτό που προσφέρει η τεχνολογία και σε αυτό που περιμένουμε από εκείνη.
Η πρόγνωση μάς δίνει μια πιθανότητα. Εμείς ζητάμε μια απόφαση.
Τι ακριβώς σημαίνει αυτό το 30%;
Πριν συζητήσουμε αν μια εφαρμογή «έπεσε μέσα», χρειάζεται να γνωρίζουμε τι μας είπε.
Η πιθανότητα βροχής συνδέεται με συγκεκριμένο τόπο, χρονικό διάστημα και ορισμό του φαινομένου. Αυτές οι λεπτομέρειες έχουν σημασία.
Το Met Office, για παράδειγμα, εξηγεί ότι στην ωριαία πρόγνωσή του εμφανίζει την πιθανότητα να πέσουν τουλάχιστον 0,1 χιλιοστά υετού μέσα στη συγκεκριμένη ώρα. Πρόκειται για τον ορισμό της δικής του υπηρεσίας. Δεν είναι ασφαλές να τον μεταφέρουμε αυτούσιο σε κάθε εφαρμογή που εμφανίζει ένα ποσοστό.
Η NOAA διευκρινίζει επίσης, για τη δική της έννοια της πιθανότητας υετού, ότι αυτή δεν είναι ποσοστό της διάρκειας κατά την οποία θα βρέχει ούτε απλώς ποσοστό γεωγραφικής κάλυψης.
Επομένως, το 30% δεν σημαίνει ότι θα βρέξει για το 30% της ημέρας. Δεν μας λέει από μόνο του πόσο δυνατή θα είναι η βροχή ή πόση ώρα θα κρατήσει.
Για να διαβάσουμε σωστά τον αριθμό, πρέπει πρώτα να ξέρουμε ποια ερώτηση απαντά.
Αφορά την επόμενη ώρα ή ολόκληρη την ημέρα; Ποια τοποθεσία έχει επιλεγεί; Πώς ορίζει ο πάροχος την πιθανότητα που εμφανίζει;
Αν αυτά δεν είναι εύκολο να βρεθούν, το πρόβλημα δεν βρίσκεται αποκλειστικά στον χρήστη που μπερδεύτηκε.
Το εικονίδιο λέει μια πολύ σύντομη ιστορία
Ένα σύμβολο βροχής είναι χρήσιμο. Το καταλαβαίνουμε με μια ματιά.
Όμως η ευκολία του έχει όρια. Μια ημέρα με σύντομες μπόρες και μεγάλα διαστήματα χωρίς βροχή χρειάζεται περισσότερη περιγραφή από ένα σύννεφο με σταγόνες. Το ίδιο ισχύει για μια πρόγνωση στην οποία η πιθανότητα αλλάζει σημαντικά από ώρα σε ώρα.
Το Met Office συνιστά να διαβάζουμε τα σύμβολα μαζί με την πιθανότητα υετού, ώστε να αποκτούμε πληρέστερη εικόνα.
Αυτό θα ήθελα να κάνει καλά κάθε εφαρμογή καιρού: να προσφέρει μια γρήγορη πρώτη εικόνα και, αμέσως μετά, έναν κατανοητό τρόπο να δούμε τις λεπτομέρειες.
Η λιτή σχεδίαση έχει αξία όταν μας βοηθά να καταλάβουμε. Αν αφαιρεί το πλαίσιο που χρειαζόμαστε, η οθόνη μπορεί να είναι όμορφη αλλά η πληροφορία να παραμένει δύσχρηστη.
Μια μπόρα δεν ακυρώνει αυτομάτως το ποσοστό
Αν δούμε 30% και τελικά βρέξει, είναι εύκολο να πούμε ότι η εφαρμογή έκανε λάθος.
Όμως μια πρόγνωση πιθανότητας περιλαμβάνει και το ενδεχόμενο να συμβεί το λιγότερο πιθανό αποτέλεσμα.
Ένας τρόπος να κατανοήσουμε μια καλά βαθμονομημένη πρόγνωση είναι ο εξής: σε πολλές συγκρίσιμες περιπτώσεις στις οποίες δίνεται πιθανότητα 30%, το καθορισμένο φαινόμενο θα πρέπει να συμβαίνει περίπου στις τρεις από τις δέκα. Αυτό είναι η λογική της πιθανότητας, όχι αξιολόγηση της ακρίβειας κάποιας συγκεκριμένης εφαρμογής.
Μία βροχερή έξοδος δεν αρκεί για να κρίνουμε ολόκληρο το σύστημα. Αντίστοιχα, μια πρόγνωση δεν γίνεται χρήσιμη μόνο και μόνο επειδή περιλαμβάνει έναν αριθμό. Χρειάζεται αξιολόγηση σε βάθος χρόνου και σωστή αντιστοίχιση με όσα πράγματι προέβλεπε.
Η κριτική στις εφαρμογές είναι απαραίτητη. Αξίζει, όμως, να αφορά την πραγματική τους υπόσχεση.
Η ίδια πιθανότητα μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές αποφάσεις
Ας υποθέσουμε ότι δύο άνθρωποι βλέπουν την ίδια πρόγνωση.
Ο ένας πηγαίνει για έναν σύντομο καφέ κοντά στο σπίτι. Ο άλλος οργανώνει μια πολύωρη υπαίθρια εκδήλωση.
Το 30% μπορεί να είναι επαρκής λόγος για διαφορετική προετοιμασία στον καθένα. Η πληροφορία παραμένει ίδια. Οι συνέπειες μιας βροχής αλλάζουν.
Αυτό δεν αφορά μόνο τη μετεωρολογία. Αφορά το πώς χρησιμοποιούμε τις προβλέψεις.
Η εφαρμογή μπορεί να μας δώσει στοιχεία για την πιθανότητα, την ποσότητα, τον άνεμο και τη θερμοκρασία. Δεν γνωρίζει απαραίτητα τι σημαίνει για εμάς να αλλάξουμε σχέδιο ή πόσο εύκολο είναι να βρούμε καταφύγιο.
Γι’ αυτό το «να πάρω ομπρέλα;» είναι διαφορετική ερώτηση από το «ποια είναι η πιθανότητα βροχής;».
Η πρώτη περιλαμβάνει τις ανάγκες μας. Η δεύτερη περιγράφει μια εκτίμηση για τον καιρό.
Ένα καλό εργαλείο μάς βοηθά να συνδέσουμε τα δύο.
Περισσότερες εφαρμογές δεν σημαίνουν πάντα περισσότερη κατανόηση
Μπορούμε να ανοίξουμε μια δεύτερη εφαρμογή. Μετά μια τρίτη.
Αν εμφανίζουν διαφορετικές τιμές, χρειάζεται πρώτα να εξετάσουμε αν συγκρίνουμε την ίδια τοποθεσία, το ίδιο χρονικό διάστημα και εξίσου πρόσφατες ενημερώσεις. Ενδέχεται επίσης να χρησιμοποιούν διαφορετικούς παρόχους ή διαφορετικό τρόπο παρουσίασης των στοιχείων.
Η σύγκριση μπορεί να είναι χρήσιμη. Το να συνεχίζουμε, όμως, μέχρι να βρούμε μια πρόγνωση που ταιριάζει στο σχέδιό μας δεν βελτιώνει την ποιότητα της απόφασης.
Θα προτιμούσα να καταλαβαίνω καλά μία υπηρεσία: τι μετρά, πότε ενημερώθηκε, ποιες λεπτομέρειες παρέχει και πού εμφανίζει τις επίσημες προειδοποιήσεις.
Η εμπιστοσύνη σε ένα εργαλείο δεν χρειάζεται να είναι τυφλή. Χρειάζεται να βασίζεται στη γνώση των δυνατοτήτων και των ορίων του.
Τι θα έπρεπε να ζητάμε από τις εφαρμογές
Ως χρήστης, θα ήθελα να μπορώ να αγγίξω το ποσοστό και να διαβάσω μια σύντομη εξήγηση.
Να βλέπω καθαρά την περιοχή και την ώρα ενημέρωσης. Να καταλαβαίνω αν κοιτάζω ωριαία ή ημερήσια εκτίμηση. Να βρίσκω εύκολα τη διάκριση ανάμεσα στην πιθανότητα βροχής και στην αναμενόμενη ποσότητά της.
Θα ήθελα επίσης η εφαρμογή να παρουσιάζει την αβεβαιότητα με τρόπο που να γίνεται κατανοητός, χωρίς να απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις.
Αυτή είναι μια σχεδιαστική ευθύνη. Οι τεχνικά σωστές πληροφορίες χρειάζεται να αποδίδονται σε μια γλώσσα που εξυπηρετεί τον άνθρωπο που τις διαβάζει.
Και σε συνθήκες δυνητικά επικίνδυνου καιρού, ένα ποσοστό στην αρχική οθόνη δεν αρκεί για να αποφασίσουμε αν μια δραστηριότητα είναι ασφαλής. Χρειάζεται να συμβουλευόμαστε τις επίσημες προγνώσεις, τις προειδοποιήσεις της ΕΜΥ και τις οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας.
Μια μικρή άσκηση στην αβεβαιότητα
Το κινητό μάς έχει συνηθίσει σε γρήγορες, συγκεκριμένες απαντήσεις.
Πόση μπαταρία απομένει. Πού βρίσκεται ένα αρχείο. Πότε ξεκινά ένα ραντεβού.
Η πρόγνωση ανήκει σε διαφορετική κατηγορία. Περιγράφει κάτι που δεν έχει συμβεί ακόμη. Όσο προσεγμένη κι αν είναι η παρουσίασή της, αυτή η βασική συνθήκη παραμένει.
Ίσως, λοιπόν, μια εφαρμογή καιρού να είναι μια καλή καθημερινή αφορμή για να εξοικειωθούμε με τις πιθανότητες. Να καταλάβουμε ότι χρήσιμη πληροφορία μπορεί να υπάρχει και χωρίς απόλυτη βεβαιότητα.
Το ίδιο μπορούμε να συζητήσουμε με ένα παιδί που ρωτά αν θα πάμε τελικά βόλτα: κοιτάμε τι γνωρίζουμε, προετοιμαζόμαστε και έχουμε μια εναλλακτική αν χρειαστεί.
Η τεχνολογία έχει μεγαλύτερη αξία όταν μας βοηθά να κάνουμε αυτό το βήμα.
Το 30% δεν είναι μια μισή απάντηση. Είναι μια συγκεκριμένη απάντηση σε μια συγκεκριμένη ερώτηση. Η δική μας απόφαση χρειάζεται και το υπόλοιπο πλαίσιο.
Η Apple είναι μόνο η αρχή.
Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μείνετε κοντά στην κοινότητα του AppleWorldHellas και μη χάνετε όσα αξίζουν την προσοχή σας.
Βρείτε μας στα κοινωνικά δίκτυα
🎙️ AppleWorldHellas Podcast
Οι ιστορίες και οι εξελίξεις της Apple, με συζήτηση, άποψη και τη δική μας ματιά.

















