Apple Chronicles | Κεφάλαιο 05: 1981–1983 — Πριν από τον Macintosh: Το Lisa, η Xerox και η μάχη για το μέλλον της Apple

Η Apple έχει ήδη γνωρίσει την επιτυχία. Όμως η επιτυχία του Apple II δεν απαντά στο μεγαλύτερο ερώτημα: πώς θα χρησιμοποιούν οι άνθρωποι τους υπολογιστές στο μέλλον; Στα εργαστήρια της Xerox, στα γραφεία της Apple και μέσα σε δύο ανταγωνιστικές ομάδες ανάπτυξης, διαμορφώνεται μια νέα αντίληψη για την προσωπική πληροφορική. Αυτή είναι η ιστορία των ανθρώπων που την έκαναν πραγματικότητα — και των συγκρούσεων που ακολούθησαν.


Πρόλογος — 19 Ιανουαρίου 1983: Το μέλλον έχει ένα όνομα

Apple Chronicles | Κεφάλαιο 05: 1981–1983 — Πριν από τον Macintosh: Το Lisa, η Xerox και η μάχη για το μέλλον της Apple

Η Apple παρουσιάζει έναν νέο υπολογιστή.

Ονομάζεται Lisa.

Δεν μοιάζει με τον Apple II.

Στην οθόνη του δεν κυριαρχούν μόνο οι εντολές και οι γραμμές κειμένου. Υπάρχουν παράθυρα, εικονίδια, έγγραφα και μενού.

Δίπλα στο πληκτρολόγιο βρίσκεται μια μικρή συσκευή που ακόμη δεν αποτελεί αυτονόητο εξάρτημα ενός προσωπικού υπολογιστή.

Ένα ποντίκι.

Ο χρήστης μπορεί να μετακινήσει έναν δείκτη στην οθόνη, να επιλέξει αντικείμενα και να εργαστεί με μια οπτική αναπαράσταση του γραφείου του.

Η Apple παρουσιάζει έναν διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας με τη μηχανή.

Όμως υπάρχει ένα πρόβλημα.

Ο Lisa κοστίζει 9.995 δολάρια.

Δεν είναι ένας υπολογιστής που μπορεί να αγοράσει εύκολα μια συνηθισμένη οικογένεια. Ακόμη και για πολλές επιχειρήσεις, το κόστος αποτελεί σοβαρή επένδυση.

Και υπάρχει κάτι ακόμη.

Ο Steve Jobs, ο άνθρωπος που το κοινό έχει αρχίσει να ταυτίζει με την Apple, δεν βρίσκεται πλέον στην ηγεσία της ομάδας που ανέπτυξε τον Lisa.

Έχει στραφεί σε ένα άλλο πρόγραμμα.

Έναν μικρότερο υπολογιστή που ονομάζεται Macintosh.

Δύο ομάδες μέσα στην ίδια εταιρεία εργάζονται πάνω στο μέλλον της προσωπικής πληροφορικής.

Και δεν συμφωνούν απαραίτητα για το πώς πρέπει να μοιάζει.

Για να καταλάβουμε τι συνέβη, πρέπει να επιστρέψουμε μερικά χρόνια πίσω.

1. Η επιτυχία του Apple II δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα

Στο προηγούμενο κεφάλαιο παρακολουθήσαμε την ανάπτυξη της Apple από το 1978 έως το 1980.

Ο Apple II είχε αποκτήσει σημαντική εμπορική δυναμική.

Το Disk II είχε βελτιώσει τη δυνατότητα αποθήκευσης δεδομένων.

Το VisiCalc είχε αποδείξει ότι ένας προσωπικός υπολογιστής μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμο επαγγελματικό εργαλείο.

Και τον Δεκέμβριο του 1980 η Apple είχε εισέλθει στο χρηματιστήριο.

Όμως τίποτα από αυτά δεν εξασφάλιζε ότι η εταιρεία θα παρέμενε στην κορυφή.

Ο Apple II βασιζόταν σε μια αρχιτεκτονική που είχε δημιουργηθεί σε μια εποχή κατά την οποία οι προσωπικοί υπολογιστές αποτελούσαν ακόμη σχετικά νέα αγορά.

Οι δυνατότητές του ήταν εντυπωσιακές για την εποχή, αλλά οι τεχνολογικές εξελίξεις δεν σταματούσαν.

Οι επιχειρήσεις ζητούσαν μεγαλύτερη αξιοπιστία, περισσότερη μνήμη, καλύτερη αποθήκευση και πιο εξελιγμένο λογισμικό.

Παράλληλα, οι υπολογιστές εξακολουθούσαν να απαιτούν από τον χρήστη να μάθει τη λογική τους.

Για να εκτελέσει μια εργασία, συχνά έπρεπε να γνωρίζει συγκεκριμένες εντολές.

Για να χρησιμοποιήσει ένα πρόγραμμα, έπρεπε να κατανοεί τις ιδιαιτερότητές του.

Ο υπολογιστής είχε γίνει προσωπικός ως προς το μέγεθος και την ιδιοκτησία.

Δεν είχε γίνει ακόμη πραγματικά προσωπικός ως προς την ευκολία χρήσης.

Αυτό ήταν το πρόβλημα που ορισμένοι μηχανικοί και ερευνητές προσπαθούσαν να λύσουν.

Και οι πιο ενδιαφέρουσες απαντήσεις δεν βρίσκονταν όλες μέσα στην Apple.

2. Xerox PARC — Το εργαστήριο που έβλεπε ένα διαφορετικό μέλλον

Στο Palo Alto της Καλιφόρνιας, η Xerox είχε δημιουργήσει ένα από τα σημαντικότερα ερευνητικά κέντρα της πληροφορικής.

Το Palo Alto Research Center, γνωστό ως PARC, συγκέντρωνε ερευνητές που εργάζονταν πάνω σε νέους τρόπους χρήσης των υπολογιστών.

Εκεί αναπτύχθηκαν και εξελίχθηκαν τεχνολογίες που θα επηρέαζαν βαθιά την πληροφορική.

Ανάμεσά τους βρίσκονταν ο Xerox Alto, τα γραφικά περιβάλλοντα χρήσης, η δικτύωση Ethernet και σημαντικές εφαρμογές της αντικειμενοστραφούς πληροφορικής.

Ο Alto, που δημιουργήθηκε το 1973, διέθετε οθόνη με γραφική απεικόνιση και μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με ποντίκι.

Δεν ήταν ένας τυπικός καταναλωτικός υπολογιστής που πωλούνταν μαζικά στα καταστήματα.

Ήταν μια ερευνητική πλατφόρμα.

Αυτό όμως δεν μειώνει τη σημασία του.

Οι ερευνητές του PARC είχαν αρχίσει να αντιμετωπίζουν την οθόνη όχι μόνο ως χώρο εμφάνισης χαρακτήρων, αλλά ως επιφάνεια εργασίας.

Ο χρήστης μπορούσε να αλληλεπιδρά με αντικείμενα.

Να μετακινείται ανάμεσα σε παράθυρα.

Να επιλέγει ενέργειες με οπτικό τρόπο.

Η βασική αλλαγή ήταν φιλοσοφική.

Αντί να απαιτούμε από τον άνθρωπο να σκέφτεται όπως ο υπολογιστής, μπορούμε να σχεδιάσουμε τον υπολογιστή ώστε να προσαρμόζεται περισσότερο στον τρόπο σκέψης του ανθρώπου;

Αυτή η ιδέα θα επηρέαζε ολόκληρη τη βιομηχανία.

3. Τι πραγματικά συνέβη με την επίσκεψη του Jobs στη Xerox

Η ιστορία έχει επαναληφθεί πολλές φορές.

Ο Steve Jobs επισκέπτεται τη Xerox, βλέπει το γραφικό περιβάλλον και επιστρέφει στην Apple αποφασισμένος να δημιουργήσει τον Macintosh.

Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Οι επισκέψεις στελεχών της Apple στο Xerox PARC το 1979 αποτέλεσαν σημαντικό σημείο επαφής με τις τεχνολογίες που αναπτύσσονταν εκεί.

Όμως η Apple δεν ξεκίνησε τότε για πρώτη φορά να ενδιαφέρεται για νέους τρόπους αλληλεπίδρασης.

Το πρόγραμμα Lisa είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται.

Ο Jef Raskin είχε ήδη προτείνει την ιδέα ενός οικονομικού και εύχρηστου υπολογιστή.

Και άνθρωποι με εμπειρία από το PARC θα συμμετείχαν στην ανάπτυξη προϊόντων της Apple.

Η επίδραση της Xerox ήταν ουσιαστική.

Αλλά δεν εξηγεί από μόνη της όλα όσα ακολούθησαν.

Η Apple δεν εφηύρε το γραφικό περιβάλλον χρήσης.

Ούτε όμως πήρε απλώς έναν έτοιμο υπολογιστή και του άλλαξε το λογότυπο.

Οι ομάδες ανάπτυξης έπρεπε να σχεδιάσουν νέο υλικό, νέο λογισμικό, νέα εργαλεία αλληλεπίδρασης και ένα προϊόν που θα μπορούσε να κατασκευαστεί και να διατεθεί εμπορικά.

Η διάκριση είναι σημαντική.

Η τεχνολογική καινοτομία δεν περιορίζεται στην πρώτη εμφάνιση μιας ιδέας.

Περιλαμβάνει επίσης τη βελτίωση, την ενσωμάτωση, την παραγωγή και τη διάδοσή της.

Και αυτές οι διαδικασίες δεν είναι πάντοτε λιγότερο δύσκολες από την αρχική ανακάλυψη.

4. Ο Larry Tesler και οι άνθρωποι πίσω από την ευχρηστία

Ανάμεσα στους ανθρώπους που συνδέουν την έρευνα της Xerox με την εξέλιξη της Apple βρίσκεται ο Larry Tesler.

Ο Tesler εργάστηκε στο Xerox PARC και αργότερα εντάχθηκε στην Apple.

Το όνομά του συνδέεται με σημαντικές εξελίξεις στην αλληλεπίδραση ανθρώπου και υπολογιστή, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης της λογικής του cut, copy και paste.

Αυτές οι λειτουργίες μάς φαίνονται σήμερα τόσο φυσικές ώστε σπάνια αναρωτιόμαστε πώς δημιουργήθηκαν.

Όμως κάποτε δεν υπήρχε κοινός τρόπος να επιλέξεις ένα τμήμα κειμένου, να το μεταφέρεις ή να το αντιγράψεις σε άλλο σημείο.

Η δημιουργία συνεπών κανόνων αλληλεπίδρασης ήταν τεράστια πρόκληση.

Ένας υπολογιστής μπορεί να διαθέτει ισχυρό επεξεργαστή και μεγάλη μνήμη.

Αν όμως ο χρήστης δεν καταλαβαίνει πώς να ολοκληρώσει μια εργασία, οι τεχνικές δυνατότητες χάνουν μεγάλο μέρος της αξίας τους.

Ο Tesler και άλλοι ερευνητές εργάστηκαν πάνω σε αυτήν ακριβώς τη σχέση.

Η ευχρηστία δεν ήταν διακόσμηση.

Ήταν μέρος της ίδιας της λειτουργίας του υπολογιστή.

5. Ο Bill Atkinson και η μηχανική πίσω από τα γραφικά

Ο Bill Atkinson υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μηχανικούς της πρώιμης Apple.

Η συμβολή του συνδέθηκε ιδιαίτερα με το λογισμικό γραφικών και τη δημιουργία τεχνολογιών που επέτρεψαν την ανάπτυξη των γραφικών περιβαλλόντων της εταιρείας.

Ένα από τα σημαντικότερα έργα του ήταν το QuickDraw, η τεχνολογία γραφικών που θα αποτελούσε βασικό μέρος του Macintosh.

Για να καταλάβουμε τη σημασία αυτής της δουλειάς, πρέπει να θυμηθούμε τους περιορισμούς της εποχής.

Οι επεξεργαστές ήταν αργοί σε σχέση με τους σημερινούς.

Η μνήμη ήταν περιορισμένη και ακριβή.

Η σχεδίαση παραθύρων, γραμμών, σχημάτων και κειμένου στην οθόνη απαιτούσε ιδιαίτερα προσεκτικό προγραμματισμό.

Το γραφικό περιβάλλον δεν ήταν απλώς μια εικόνα.

Ήταν ένα σύστημα που έπρεπε να ανταποκρίνεται στις ενέργειες του χρήστη.

Κάθε μετακίνηση παραθύρου, κάθε ενημέρωση της οθόνης και κάθε σχεδίαση αντικειμένου απαιτούσε υπολογιστική εργασία.

Ο Atkinson και οι συνεργάτες του έπρεπε να δημιουργήσουν λύσεις που θα λειτουργούσαν μέσα σε αυστηρούς τεχνικούς περιορισμούς.

Αυτό είναι ένα από τα σημεία όπου η ιστορία της Apple γίνεται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

Οι ιδέες μπορεί να ξεκινούν από ένα όραμα.

Αλλά η υλοποίησή τους απαιτεί ανθρώπους που μπορούν να αντιμετωπίσουν χιλιάδες μικρά, δύσκολα προβλήματα.

6. Το Lisa δεν ήταν απλώς ένας ακριβός Macintosh

Το Lisa συχνά παρουσιάζεται ως ένας αποτυχημένος πρόδρομος του Macintosh.

Αυτή η περιγραφή περιλαμβάνει ένα μέρος της αλήθειας, αλλά δεν αποδίδει πλήρως την ιστορική του σημασία.

Το Lisa σχεδιάστηκε ως ένα ιδιαίτερα προηγμένο σύστημα για επαγγελματική χρήση.

Διέθετε επεξεργαστή Motorola 68000, μνήμη RAM 1 MB και γραφικό περιβάλλον χρήσης.

Χρησιμοποιούσε ποντίκι και προσέφερε ένα ολοκληρωμένο σύνολο εφαρμογών.

Ανάμεσά τους βρίσκονταν εργαλεία επεξεργασίας κειμένου, υπολογιστικών φύλλων, σχεδίασης και διαχείρισης έργων.

Η Apple επιδίωκε να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου ο χρήστης θα μπορούσε να εργάζεται με διαφορετικές εφαρμογές ακολουθώντας κοινές αρχές.

Αυτό ήταν ιδιαίτερα φιλόδοξο.

Το Lisa δεν ήταν απλώς ένας υπολογιστής που μπορούσε να εμφανίζει εικονίδια.

Ήταν μια προσπάθεια να σχεδιαστεί ολόκληρη η εμπειρία εργασίας γύρω από ένα γραφικό περιβάλλον.

Όμως αυτή η φιλοδοξία είχε κόστος.

Το υλικό ήταν ακριβό.

Το λογισμικό ήταν σύνθετο.

Η ανάπτυξη είχε απαιτήσει σημαντικούς πόρους.

Και η τελική τιμή των 9.995 δολαρίων περιόριζε δραστικά το δυνητικό κοινό.

Η Apple είχε δημιουργήσει ένα προϊόν που έδειχνε το μέλλον.

Δεν είχε αποδείξει ότι μπορούσε να το πουλήσει σε μεγάλη κλίμακα.

GRDiscovery Channel Advertisement
GRDiscovery Channel Advertisement

7. Η τεχνική πρόκληση του Lisa

Για να αντιληφθούμε πόσο φιλόδοξο ήταν το Lisa, αρκεί να εξετάσουμε τις βασικές τεχνικές του προδιαγραφές.

Ο επεξεργαστής Motorola 68000 λειτουργούσε περίπου στα 5 MHz.

Η μνήμη RAM έφτανε το 1 MB.

Η οθόνη ήταν ασπρόμαυρη, με γραφική ανάλυση που επέτρεπε την παρουσίαση παραθύρων και αντικειμένων.

Το σύστημα διέθετε μονάδες δισκέτας και εξωτερική αποθήκευση σε σκληρό δίσκο μέσω του συστήματος ProFile.

Το λειτουργικό περιβάλλον υποστήριζε σύνθετες δυνατότητες για την εποχή, όπως πολυδιεργασία και διαχείριση εγγράφων.

Όμως αυτές οι δυνατότητες είχαν και επιπτώσεις στην απόδοση.

Το Lisa μπορούσε να φαίνεται αργό σε ορισμένες εργασίες.

Η τεχνολογία είχε προχωρήσει αρκετά ώστε να κάνει εφικτό ένα προηγμένο γραφικό περιβάλλον.

Δεν είχε προχωρήσει αρκετά ώστε να το κάνει ταυτόχρονα φθηνό, γρήγορο και προσιτό σε όλους.

Αυτό ήταν το κεντρικό δίλημμα.

Πόση τεχνολογία μπορούσε να ενσωματώσει η Apple σε έναν προσωπικό υπολογιστή χωρίς να τον μετατρέψει σε προϊόν για ελάχιστους αγοραστές;

8. Ο Jef Raskin είχε μια διαφορετική ιδέα

Την ώρα που το Lisa εξελισσόταν σε ένα ακριβό επαγγελματικό σύστημα, ένας άλλος άνθρωπος στην Apple σκεφτόταν διαφορετικά.

Ο Jef Raskin ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για την ευχρηστία και την προσβασιμότητα των υπολογιστών.

Το όραμά του ήταν ένας οικονομικός υπολογιστής που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από πολύ περισσότερους ανθρώπους.

Όχι απαραίτητα ο ισχυρότερος υπολογιστής της αγοράς.

Όχι απαραίτητα εκείνος με τις περισσότερες δυνατότητες.

Αλλά ένας υπολογιστής που θα περιόριζε την πολυπλοκότητα και θα έδινε προτεραιότητα στην καθημερινή χρήση.

Το πρόγραμμα που πρότεινε ονομάστηκε Macintosh.

Το όνομα προήλθε από την ποικιλία μήλων McIntosh, με τροποποιημένη ορθογραφία.

Ο Macintosh, στην αρχική αντίληψη του Raskin, δεν ήταν ακριβώς ο υπολογιστής που τελικά θα παρουσιάσει η Apple το 1984.

Αυτό έχει σημασία.

Η ιστορία του Macintosh δεν είναι η ιστορία ενός ενιαίου οράματος που παρέμεινε αμετάβλητο από την πρώτη ημέρα.

Είναι η ιστορία ενός προγράμματος που άλλαξε κατεύθυνση.

Και η αλλαγή αυτή συνδέθηκε στενά με την είσοδο του Steve Jobs.

9. Ο Burrell Smith και η άλλη πλευρά της ιδιοφυΐας

Ο Burrell Smith υπήρξε ένας από τους βασικούς μηχανικούς της ομάδας Macintosh.

Η πορεία του στην Apple ήταν διαφορετική από εκείνη των διάσημων ιδρυτών.

Δεν είχε ξεκινήσει ως το δημόσιο πρόσωπο μιας τεχνολογικής επανάστασης.

Όμως η δουλειά του στην αρχιτεκτονική του Macintosh αποδείχθηκε καθοριστική.

Η ομάδα έπρεπε να δημιουργήσει έναν υπολογιστή με γραφικές δυνατότητες, αλλά με σημαντικά χαμηλότερο κόστος από το Lisa.

Αυτό απαιτούσε δύσκολους συμβιβασμούς.

Η μνήμη έπρεπε να περιοριστεί.

Τα εξαρτήματα έπρεπε να επιλεγούν προσεκτικά.

Το υλικό και το λογισμικό έπρεπε να συνεργάζονται αποτελεσματικά.

Ο Smith συνέβαλε στον σχεδιασμό της μητρικής πλακέτας και της βασικής αρχιτεκτονικής του Macintosh.

Η ιστορία του μας θυμίζει ότι οι μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές δεν πραγματοποιούνται μόνο από όσους παρουσιάζουν τα προϊόντα στη σκηνή.

Πραγματοποιούνται και από τους ανθρώπους που εργάζονται πάνω στα κυκλώματα, στον κώδικα και στις λεπτομέρειες που ο χρήστης δεν θα δει ποτέ.

10. Ο Steve Jobs μπαίνει στην ομάδα Macintosh

Στις αρχές του 1981, ο Steve Jobs στράφηκε προς το πρόγραμμα Macintosh.

Η συμμετοχή του άλλαξε σημαντικά τη δυναμική της ομάδας.

Ο Jobs είχε έντονη άποψη για το πώς έπρεπε να σχεδιάζονται και να παρουσιάζονται τα προϊόντα.

Επιδίωκε υψηλό επίπεδο ολοκλήρωσης ανάμεσα στο υλικό και το λογισμικό.

Πίστευε ότι η εμπειρία του χρήστη έπρεπε να αποτελεί κεντρικό στοιχείο της σχεδίασης.

Όμως η προσέγγισή του μπορούσε επίσης να δημιουργεί συγκρούσεις.

Οι απαιτήσεις του ήταν υψηλές.

Οι αλλαγές κατεύθυνσης μπορούσαν να επηρεάζουν την εργασία των μηχανικών.

Και οι προσωπικές αντιπαραθέσεις δεν ήταν σπάνιες.

Ο Jef Raskin και ο Jobs είχαν διαφορετικές αντιλήψεις για το πρόγραμμα.

Η αρχική ιδέα ενός οικονομικού και απλού υπολογιστή άρχισε να μεταμορφώνεται σε μια πιο φιλόδοξη προσπάθεια δημιουργίας γραφικού προσωπικού υπολογιστή.

Ο Raskin αποχώρησε από την Apple το 1982.

Η συμβολή του, ωστόσο, δεν εξαφανίζεται επειδή δεν παρέμεινε μέχρι την εμπορική παρουσίαση του προϊόντος.

Ο Macintosh είχε ήδη αποκτήσει όνομα, ομάδα και αρχική κατεύθυνση πριν ο Jobs αναλάβει τον καθοριστικό ρόλο που θα τον έκανε διάσημο.

11. Δύο ομάδες, δύο διαφορετικά μέλλοντα

Μέχρι το 1982, η Apple είχε δύο μεγάλα προγράμματα που συνδέονταν με τη νέα γενιά προσωπικών υπολογιστών.

Το Lisa ήταν ένα προηγμένο, ακριβό επαγγελματικό σύστημα.

Ο Macintosh εξελισσόταν σε έναν πιο οικονομικό υπολογιστή με γραφικό περιβάλλον.

Οι δύο ομάδες δεν λειτουργούσαν πάντοτε με τις ίδιες προτεραιότητες.

Το Lisa έδινε έμφαση σε ένα ολοκληρωμένο επαγγελματικό περιβάλλον και σε προηγμένες δυνατότητες.

Ο Macintosh έπρεπε να επιτύχει μια πολύ πιο δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στην τιμή, στην απόδοση και στην ευχρηστία.

Οι μηχανικοί αντιμετώπιζαν διαφορετικούς περιορισμούς.

Οι διοικητικές αποφάσεις επηρέαζαν την κατανομή πόρων.

Και η παρουσία του Jobs στην ομάδα Macintosh πρόσθετε ένταση στην εσωτερική δυναμική.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι του ενός προγράμματος ήταν αντίπαλοι των εργαζομένων του άλλου σε κάθε επίπεδο.

Υπήρχε ανταλλαγή ιδεών, τεχνολογιών και ανθρώπων.

Όμως υπήρχαν και διαφορετικές αντιλήψεις για το ποιο προϊόν θα μπορούσε να αποτελέσει το μέλλον της Apple.

Η εταιρεία δεν είχε ακόμη αποφασίσει οριστικά ποιος δρόμος θα επικρατούσε.

12. Η IBM αλλάζει τους κανόνες

Τον Αύγουστο του 1981, η IBM παρουσίασε τον IBM Personal Computer, γνωστό ως IBM PC.

Η είσοδος της IBM στην αγορά είχε ιδιαίτερη σημασία.

Η εταιρεία διέθετε τεράστια αναγνωρισιμότητα και ισχυρές σχέσεις με επιχειρηματικούς πελάτες.

Για πολλούς επαγγελματίες, το όνομα IBM αποτελούσε εγγύηση σοβαρότητας και αξιοπιστίας.

Η Apple δεν αντιμετώπιζε πλέον μόνο εταιρείες που είχαν αναπτυχθεί μέσα από την αναδυόμενη αγορά μικροϋπολογιστών.

Αντιμετώπιζε έναν από τους μεγαλύτερους και πιο αναγνωρίσιμους οργανισμούς της πληροφορικής.

Ο IBM PC χρησιμοποιούσε διαφορετική αρχιτεκτονική και βασιζόταν σε ένα οικοσύστημα προμηθευτών και λογισμικού που θα αποκτούσε τεράστια σημασία.

Η αγορά άρχισε σταδιακά να μετατοπίζεται.

Η συμβατότητα, οι επιχειρηματικές εφαρμογές και η υποστήριξη αποκτούσαν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα.

Η Apple έπρεπε να απαντήσει σε μια δύσκολη ερώτηση.

Θα προσπαθούσε να ανταγωνιστεί την IBM με παρόμοιους όρους;

Ή θα επιχειρούσε να δημιουργήσει μια διαφορετική κατηγορία προσωπικού υπολογιστή;

Η απάντηση θα καθόριζε την πορεία της για πολλά χρόνια.

13. Το Apple IIe και η πραγματικότητα της αγοράς

Τον Ιανουάριο του 1983, την ίδια περίοδο που παρουσιάστηκε το Lisa, η Apple παρουσίασε και τον Apple IIe.

Αυτός ο υπολογιστής αποτελεί σημαντική υπενθύμιση.

Ενώ η εταιρεία επένδυε σε πρωτοποριακά γραφικά περιβάλλοντα, συνέχιζε να βασίζεται στην επιτυχία της οικογένειας Apple II.

Ο Apple IIe βελτίωνε τη χρηστικότητα και τις δυνατότητες επέκτασης της πλατφόρμας.

Η υποστήριξη πεζών και κεφαλαίων χαρακτήρων, οι βελτιώσεις στη μνήμη και οι δυνατότητες προβολής κειμένου τον έκαναν ιδιαίτερα χρήσιμο για εκπαιδευτικές και επαγγελματικές εφαρμογές.

Η Apple βρισκόταν λοιπόν μπροστά σε μια ενδιαφέρουσα αντίφαση.

Το μέλλον της σχεδιαζόταν στα εργαστήρια του Lisa και του Macintosh.

Αλλά σημαντικό μέρος της εμπορικής της επιτυχίας εξακολουθούσε να προέρχεται από την αρχιτεκτονική του Wozniak.

Το παρελθόν χρηματοδοτούσε το μέλλον.

Και αυτό το μέλλον δεν είχε ακόμη αποδείξει ότι μπορούσε να σταθεί εμπορικά.

14. Η άφιξη του John Sculley

Το 1983, η Apple απέκτησε έναν νέο διευθύνοντα σύμβουλο.

Τον John Sculley, ο οποίος είχε διαγράψει σημαντική πορεία στην PepsiCo.

Η επιλογή του δεν ήταν τυχαία.

Η Apple είχε πλέον ανάγκη από διοικητική εμπειρία, εμπορική στρατηγική και ανθρώπους που μπορούσαν να διαχειριστούν μια μεγάλη, αναπτυσσόμενη επιχείρηση.

Ο Steve Jobs διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην προσέλκυση του Sculley.

Η σχέση τους αρχικά χαρακτηριζόταν από κοινές φιλοδοξίες.

Ο Jobs αναζητούσε έναν έμπειρο ηγέτη που θα μπορούσε να βοηθήσει την Apple να αναπτυχθεί.

Ο Sculley έβλεπε την ευκαιρία να συμμετάσχει σε μια εταιρεία που βρισκόταν στο επίκεντρο μιας τεχνολογικής αλλαγής.

Όμως οι δύο άνδρες είχαν διαφορετική εμπειρία και διαφορετικό τρόπο σκέψης.

Ο ένας είχε μεγαλώσει μέσα στον κόσμο της τεχνολογίας και των προϊόντων.

Ο άλλος προερχόταν από τον χώρο της καταναλωτικής αγοράς και της μεγάλης εταιρικής διοίκησης.

Αυτές οι διαφορές θα αποκτούσαν πολύ μεγαλύτερη σημασία τα επόμενα χρόνια.

Προς το παρόν, όμως, η Apple επιχειρούσε να συνδυάσει τεχνολογική φιλοδοξία και επαγγελματική διοίκηση.

15. Το Lisa ως εμπορικό πρόβλημα και ιστορική επιτυχία

Το Lisa δεν κατάφερε να γίνει το μεγάλο εμπορικό προϊόν που επιθυμούσε η Apple.

Η υψηλή τιμή αποτελούσε σημαντικό εμπόδιο.

Οι απαιτήσεις του συστήματος και οι περιορισμοί απόδοσης δυσκόλευαν την ευρύτερη υιοθέτησή του.

Και η αγορά δεν ήταν ακόμη έτοιμη να επενδύσει μαζικά σε έναν τόσο ακριβό προσωπικό υπολογιστή με γραφικό περιβάλλον.

Όμως η εμπορική αποτυχία δεν σημαίνει ότι ένα προϊόν δεν είχε ιστορική αξία.

Το Lisa απέδειξε ότι μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο γραφικό περιβάλλον για προσωπικό υπολογιστή.

Ανέπτυξε τεχνολογίες και πρακτικές που επηρέασαν τον Macintosh.

Έφερε στο προσκήνιο μια διαφορετική αντίληψη για την αλληλεπίδραση ανθρώπου και μηχανής.

Και έδειξε πόσο δύσκολο ήταν να μεταφερθεί μια πρωτοποριακή ιδέα από το εργαστήριο στην αγορά.

Το Lisa ήταν ταυτόχρονα ένα εντυπωσιακό τεχνολογικό επίτευγμα και μια προβληματική εμπορική πρόταση.

Αυτές οι δύο διαπιστώσεις δεν αλληλοαναιρούνται.

Αντίθετα, μαζί εξηγούν τη σημασία του.

16. Η Apple πλησιάζει σε μια αποφασιστική στιγμή

Στο τέλος του 1983, η Apple δεν ήταν η ίδια εταιρεία που είχε εισέλθει στο χρηματιστήριο τρία χρόνια νωρίτερα.

Η IBM είχε μεταβάλει τον ανταγωνισμό.

Το Lisa είχε αποδείξει τις δυνατότητες, αλλά και τα προβλήματα, της γραφικής πληροφορικής.

Ο Apple IIe συνέχιζε την εμπορική πορεία μιας επιτυχημένης πλατφόρμας.

Ο John Sculley είχε αναλάβει τη διοίκηση.

Και η ομάδα Macintosh πλησίαζε στην ολοκλήρωση ενός υπολογιστή που φιλοδοξούσε να συνδυάσει τις νέες ιδέες με πολύ χαμηλότερο κόστος από το Lisa.

Όμως το αποτέλεσμα δεν ήταν ακόμη δεδομένο.

Η ομάδα έπρεπε να ολοκληρώσει το υλικό.

Να σταθεροποιήσει το λογισμικό.

Να αντιμετωπίσει τους περιορισμούς της μνήμης.

Να δημιουργήσει εφαρμογές.

Και να πείσει την αγορά ότι ένας υπολογιστής με ποντίκι και γραφικό περιβάλλον άξιζε την επένδυση.

Η Apple είχε ήδη αποδείξει ότι μπορούσε να δημιουργήσει έναν επιτυχημένο προσωπικό υπολογιστή.

Τώρα έπρεπε να αποδείξει ότι μπορούσε να αλλάξει τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τους υπολογιστές.

Επίλογος — Το μέλλον δεν ανήκει σε έναν άνθρωπο

Η ιστορία του Lisa και των πρώτων χρόνων του Macintosh συχνά περιορίζεται σε ένα όνομα.

Steve Jobs.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Jobs διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της κατεύθυνσης του Macintosh.

Η επιμονή του στην εμπειρία χρήσης, στην ολοκλήρωση υλικού και λογισμικού και στην παρουσίαση ενός διαφορετικού προσωπικού υπολογιστή υπήρξε καθοριστική.

Όμως αυτή δεν είναι ολόκληρη η ιστορία.

Ο Jef Raskin είχε προτείνει την αρχική ιδέα του Macintosh.

Ο Bill Atkinson είχε συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη της τεχνολογίας γραφικών.

Ο Burrell Smith είχε εργαστεί πάνω στην αρχιτεκτονική του υπολογιστή.

Ο Larry Tesler είχε μεταφέρει σημαντική εμπειρία από τον κόσμο της έρευνας πάνω στην αλληλεπίδραση ανθρώπου και μηχανής.

Και οι ερευνητές της Xerox είχαν αναπτύξει τεχνολογίες που επηρέασαν βαθιά ολόκληρη τη βιομηχανία.

Το μέλλον της προσωπικής πληροφορικής δεν δημιουργήθηκε από έναν άνθρωπο μέσα σε ένα δωμάτιο.

Δημιουργήθηκε μέσα από συνεργασίες, ανταγωνισμούς, τεχνικά προβλήματα και διαφορετικές αντιλήψεις για το τι χρειάζονται οι χρήστες.

Το 1983, η Apple βρισκόταν μπροστά σε μια αποφασιστική στιγμή.

Είχε δει το μέλλον.

Είχε προσπαθήσει να το κατασκευάσει.

Και είχε ανακαλύψει πόσο δύσκολο ήταν να το κάνει προσιτό.

Στις 24 Ιανουαρίου 1984, ένας νέος υπολογιστής θα παρουσιαζόταν στο κοινό. Το όνομά του ήταν Macintosh.

Αλλά η ιστορία εκείνης της ημέρας —και των ανθρώπων που την έκαναν δυνατή— αξίζει ένα δικό της κεφάλαιο.


Apple Chronicles — Μια πρωτότυπη ιστορική σειρά του AppleWorldHellas.

Οι άνθρωποι. Οι ιδέες. Οι συγκρούσεις. Η ιστορία.

APPLE CHRONICLES · ΚΕΦΑΛΑΙΟ 05

Ιστορικό Αρχείο Βίντεο

Το Apple Lisa, η γέννηση του γραφικού περιβάλλοντος και οι άνθρωποι που προετοίμασαν την επανάσταση του Macintosh. Δύο πολύτιμες ιστορικές μαρτυρίες.

Ιστορική παρουσίαση Apple Lisa και Apple IIe το 1983

Apple Lisa: Η παρουσίαση του 1983

Οι John Couch και David Larson παρουσιάζουν τους Apple Lisa και Apple IIe. Μια αυθεντική καταγραφή από το 1983, όταν η Apple αναζητούσε το επόμενο μεγάλο βήμα στην προσωπική πληροφορική.

▶ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ

Computer History Museum · Καταγραφή 1983 · Δημοσίευση 2016

Andy Hertzfeld - Ιστορική συνέντευξη για τον Macintosh

Andy Hertzfeld: Η γέννηση του Macintosh

Ένας από τους βασικούς δημιουργούς του λογισμικού του αρχικού Macintosh θυμάται την πρώιμη Apple, τη συνεργασία με τον Burrell Smith και την ανάπτυξη των τεχνολογιών που διαμόρφωσαν τον Mac.

▶ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ

Computer History Museum · Συνέντευξη 2025 · Δημοσίευση 2026

Το οπτικοακουστικό υλικό ανήκει στους αντίστοιχους δημιουργούς και φορείς. Τα βίντεο ανοίγουν απευθείας στο YouTube.

APPLE CHRONICLES

Οι άνθρωποι · Οι ιδέες · Οι συγκρούσεις · Η ιστορία

AppleWorldHellas AWH
APPLEWORLDHELLAS COMMUNITY

Η Apple είναι μόνο η αρχή.

Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μείνετε κοντά στην κοινότητα του AppleWorldHellas και μη χάνετε όσα αξίζουν την προσοχή σας.

Ακολουθήστε μας στο Google Search ↗

Βρείτε μας στα κοινωνικά δίκτυα

🎙️ AppleWorldHellas Podcast

Οι ιστορίες και οι εξελίξεις της Apple, με συζήτηση, άποψη και τη δική μας ματιά.

Dimitrios Georgoulas
Dimitrios Georgoulashttps://appleworldhellas.com/dimitrios-georgoulas/
Dimitris is the co-owner and chief in editor of AppleWorldHellas. With a PhD Degree in Wireless Sensor Networks and with more than 10 years experience in covering Apple and technology news he loves the challenges and new adventures.
Video thumbnail
iPhone 17 Pro Max Unboxing και πρώτες εντυπώσεις : Η γρήγορη έκδοση !
05:37
Video thumbnail
Quad Lock: Το Απόλυτο Οικοσύστημα Στήριξης και Φόρτισης για το Αυτοκίνητο
21:24
Video thumbnail
MAG Cases - McLaren Edition: Καινοτομία απόδοση και premium αίσθηση F1
15:06
Video thumbnail
Quad Lock iPhone 16 Series Cases Review - Ένα μοναδικό οικοσύστημα που διαφέρει
16:31
Video thumbnail
iPhone 16 Pro Unboxing και Πρώτες Εντυπώσεις: Πόσο εύκολα θα κερδίσει τους καταναλωτές φέτος;
29:30
Video thumbnail
🐁 Logitech MX Master 3S για Mac: Το καλύτερο ποντίκι για χρήστες Mac;
24:21
Video thumbnail
🖥️🥸 Minisforum NAB6 Lite: Ένα Mini PC που δεν πρέπει να προσπεράσετε
29:21
Video thumbnail
🤩 Govee TV Backlight 3 Lite: Το δοκιμάσαμε, εντυπωσιατήκαμε και σας έχουμε και εκπτωτική προσφορά!
36:04
Video thumbnail
😮🤩 Withings Body Scan: Δοκιμάσαμε την πιο έξυπνη και premium ζυγαριά της αγοράς!
29:31
Video thumbnail
Withings ScanWatch 2 Review: Η διαφορετικότητα του που μας κέρδισε
37:34
Video thumbnail
💼 GRAMS28 109 Essential Case & 132 Essential Pro Case Review: Μια μοναδική εμπειρία που ξεχωρίζει
26:50
Video thumbnail
👨🏻‍💻 Lofree Flow Keyboard: Ένα μηχανικό πληκτρολόγιο χαμηλού προφίλ που δεν πρέπει να προσπεράσετε
15:52
Video thumbnail
Lululook 360 Rotating Foldable Laptop Stand: Είναι μια από τις καλύτερες επιλογές της αγοράς;
18:54
Video thumbnail
Mujjo δερμάτινες θήκες για iPhone 15 Pro/Pro Max Review: Γιατί και φέτος είναι στις top επιλογές
15:09
Video thumbnail
📱iPhone 15 Pro Max Review: Ακόμη πιο κοντά στο τέλειο
42:11