Μια οικογένεια μαθαίνει ότι η αγαπημένη της γιαγιά είναι σοβαρά άρρωστη. Αντί να της αποκαλύψει την αλήθεια, αποφασίζει να οργανώσει έναν γάμο ώστε να συγκεντρωθούν όλοι για ένα τελευταίο αντίο. Το The Farewell της Lulu Wang είναι μια ταινία για την οικογένεια, την πολιτισμική ταυτότητα και τις δύσκολες αποφάσεις που γεννιούνται από την αγάπη.
Η αλήθεια θεωρείται συνήθως μια από τις σημαντικότερες αξίες στις ανθρώπινες σχέσεις.
Πιστεύουμε ότι οι άνθρωποι που αγαπάμε έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν όσα τους αφορούν.
Τι συμβαίνει, όμως, όταν μια οικογένεια θεωρεί ότι η αποκάλυψη της αλήθειας θα προκαλέσει μεγαλύτερο πόνο από την απόκρυψή της;
Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα του The Farewell, της ταινίας που έγραψε και σκηνοθέτησε η Lulu Wang και κυκλοφόρησε το 2019.
Η ιστορία ακολουθεί την Billi, μια νεαρή Κινεζοαμερικανίδα που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όταν πληροφορείται ότι η γιαγιά της, Nai Nai, αντιμετωπίζει μια σοβαρή ασθένεια, επιστρέφει στην Κίνα για να τη δει.
Η οικογένεια, ωστόσο, έχει πάρει μια απόφαση που η Billi δυσκολεύεται να αποδεχθεί.
Δεν πρόκειται να ενημερώσουν τη γιαγιά για τη διάγνωση.
Αντίθετα, οργανώνουν έναν γάμο που λειτουργεί ως αφορμή για να συγκεντρωθούν όλοι κοντά της.
Μια οικογένεια ενωμένη γύρω από ένα μυστικό
Η βασική ιδέα της ταινίας θα μπορούσε εύκολα να μετατραπεί σε ένα συμβατικό οικογενειακό μελόδραμα.
Η Lulu Wang επιλέγει μια διαφορετική προσέγγιση.
Το μυστικό δεν δημιουργεί μόνο συγκίνηση.
Δημιουργεί αμηχανία, μικρές κωμικές στιγμές, αντιφάσεις και δύσκολες συζητήσεις.
Οι συγγενείς πρέπει να συμπεριφέρονται φυσιολογικά ενώ γνωρίζουν κάτι που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται κάθε κοινή τους στιγμή.
Μια οικογενειακή συγκέντρωση αποκτά ξαφνικά διπλή σημασία.
Για τη Nai Nai μπορεί να είναι μια χαρούμενη ευκαιρία να δει τους αγαπημένους της.
Για τους υπόλοιπους αποτελεί μια προσπάθεια αποχαιρετισμού χωρίς να ειπωθεί ποτέ η λέξη «αντίο».
Αυτή η αντίφαση βρίσκεται στον πυρήνα της ταινίας.
Η Billi ανάμεσα σε δύο διαφορετικές αντιλήψεις
Την Billi υποδύεται η Awkwafina.
Ο χαρακτήρας της έχει μεγαλώσει ανάμεσα σε δύο πολιτισμικά περιβάλλοντα.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η αμερικανική αντίληψη που δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προσωπική αυτονομία και στο δικαίωμα του ατόμου να γνωρίζει την αλήθεια για την υγεία του.
Από την άλλη βρίσκεται η οικογενειακή αντίληψη των συγγενών της στην Κίνα, σύμφωνα με την οποία η συλλογική προστασία ενός αγαπημένου ανθρώπου μπορεί να θεωρηθεί σημαντικότερη από την πλήρη αποκάλυψη μιας επώδυνης πραγματικότητας.
Η ταινία δεν υποστηρίζει ότι όλοι οι άνθρωποι μιας συγκεκριμένης χώρας σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο.
Αντίθετα, χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη οικογένεια για να αναδείξει διαφορετικές αντιλήψεις γύρω από την ευθύνη, τη φροντίδα και την προσωπική επιλογή.
Η Billi δυσκολεύεται να αποδεχθεί την απόφαση.
Αγαπά τη γιαγιά της και θεωρεί ότι εκείνη έχει δικαίωμα να γνωρίζει τι συμβαίνει.
Οι συγγενείς της, όμως, πιστεύουν ότι προστατεύουν έναν άνθρωπο που αγαπούν.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο ότι η σύγκρουση δεν χωρίζει την οικογένεια σε καλούς και κακούς.
Κάθε πλευρά προσπαθεί να κάνει αυτό που θεωρεί σωστό.
Μπορεί ένα ψέμα να είναι πράξη αγάπης;
Το σημαντικότερο φιλοσοφικό ερώτημα της ταινίας δεν έχει εύκολη απάντηση.
Η απόκρυψη μιας σοβαρής διάγνωσης μπορεί να στερήσει από έναν άνθρωπο τη δυνατότητα να πάρει αποφάσεις για τη ζωή του.
Ταυτόχρονα, μια οικογένεια μπορεί να πιστεύει ότι η προστασία από τον φόβο αποτελεί μέρος της φροντίδας.
Η ταινία παρουσιάζει αυτή τη σύγκρουση χωρίς να προσφέρει μια απλή ηθική λύση.
Είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε τη μυθοπλασία από την πραγματική ιατρική πρακτική.
Το γεγονός ότι μια οικογένεια επιλέγει να αποκρύψει μια διάγνωση στην ταινία δεν σημαίνει ότι αυτή αποτελεί ενδεδειγμένη προσέγγιση στη φροντίδα ασθενών.
Στην πραγματική ζωή, η ενημερωμένη συναίνεση, τα δικαιώματα του ασθενούς και η κατάλληλη ιατρική επικοινωνία έχουν καθοριστική σημασία.
Η αξία του The Farewell βρίσκεται στο ότι μας επιτρέπει να κατανοήσουμε γιατί διαφορετικοί άνθρωποι μπορούν να αντιλαμβάνονται την αγάπη και την ευθύνη με διαφορετικούς τρόπους.
Η γιαγιά ως συναισθηματικό κέντρο
Η Nai Nai δεν αποτελεί απλώς την αφορμή για να συναντηθεί η οικογένεια.
Είναι ο άνθρωπος γύρω από τον οποίο οργανώνεται η συναισθηματική ζωή των υπόλοιπων χαρακτήρων.
Μέσα από την παρουσία της αναδεικνύεται η σημασία της οικογενειακής μνήμης.
Οι μεγαλύτερες γενιές συχνά λειτουργούν ως σύνδεσμος με έναν τόπο, μια γλώσσα και έναν τρόπο ζωής που οι νεότεροι μπορεί να έχουν αρχίσει να απομακρύνονται από αυτόν.
Για την Billi, η γιαγιά της αντιπροσωπεύει και ένα κομμάτι της προσωπικής της ιστορίας.
Η επιστροφή στην Κίνα δεν είναι μόνο μια επίσκεψη σε ένα αγαπημένο πρόσωπο.
Είναι και μια επιστροφή σε έναν κόσμο που εξακολουθεί να την καθορίζει, ακόμη κι αν η καθημερινότητά της βρίσκεται πλέον αλλού.
Το χιούμορ ως τρόπος αντιμετώπισης της θλίψης
Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του The Farewell είναι ο συνδυασμός συγκίνησης και διακριτικού χιούμορ.
Η ταινία δεν αντιμετωπίζει την οικογενειακή θλίψη ως μια αδιάκοπη ακολουθία δραματικών σκηνών.
Αναγνωρίζει ότι ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές οι άνθρωποι συνεχίζουν να τρώνε μαζί, να διαφωνούν για ασήμαντα ζητήματα και να προσπαθούν να διατηρήσουν τις καθημερινές τους συνήθειες.
Αυτή η προσέγγιση προσφέρει στην ιστορία μια ιδιαίτερη αίσθηση αλήθειας.
Ο πόνος δεν ακυρώνει την καθημερινότητα.
Συχνά συνυπάρχει μαζί της.
Ένα οικογενειακό τραπέζι μπορεί να περιλαμβάνει γέλιο, αμηχανία και βαθιά λύπη μέσα σε λίγα λεπτά.
Η ταινία αναγνωρίζει αυτή τη συναισθηματική πολυπλοκότητα χωρίς να καταφεύγει διαρκώς σε υπερβολές.
Μια προσωπική ιστορία με οικουμενικό χαρακτήρα
Η Lulu Wang εμπνεύστηκε την ταινία από προσωπικές οικογενειακές εμπειρίες, τις οποίες είχε παρουσιάσει και σε ραδιοφωνική αφήγηση πριν από τη δημιουργία της κινηματογραφικής μεταφοράς.
Αυτό το βιωματικό υπόβαθρο αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ταυτότητας του έργου.
Το The Farewell δεν επιχειρεί να περιγράψει γενικά την οικογένεια ή τη μετανάστευση.
Ξεκινά από μια πολύ συγκεκριμένη εμπειρία.
Μέσα από αυτήν, όμως, αναδεικνύει συναισθήματα που μπορούν να αναγνωρίσουν θεατές από διαφορετικές χώρες.
Η αγωνία για την υγεία ενός αγαπημένου προσώπου, η δυσκολία του αποχωρισμού και η αίσθηση ότι ο χρόνος με τους ανθρώπους μας είναι περιορισμένος δεν ανήκουν σε έναν μόνο πολιτισμό.
Είναι κοινές ανθρώπινες εμπειρίες.
Η αναγνώριση της ταινίας
Το The Farewell κυκλοφόρησε στις αμερικανικές αίθουσες στις 12 Ιουλίου 2019, με διανομή της A24.
Η ταινία απέσπασε ιδιαίτερα θετική κριτική υποδοχή, με σημαντική αναγνώριση για το σενάριο και τις ερμηνείες της Awkwafina και της Zhao Shuzhen.
Η παραγωγή διαρκεί περίπου 100 λεπτά.
Αυτή η σχετικά περιορισμένη διάρκεια επιτρέπει στην ιστορία να παραμείνει προσηλωμένη στις οικογενειακές σχέσεις και στις προσωπικές αντιφάσεις.
Η ταινία δεν επιχειρεί να επιλύσει όλα τα ζητήματα που θέτει.
Αφήνει χώρο στον θεατή να αναρωτηθεί πώς θα αντιδρούσε ο ίδιος σε μια αντίστοιχη κατάσταση.
Γιατί αξίζει να τη δούμε σήμερα
Σε μια εποχή όπου μεγάλο μέρος της κινηματογραφικής συζήτησης επικεντρώνεται σε franchise, τεχνολογικά επιτεύγματα και εντυπωσιακά οπτικά εφέ, το The Farewell υπενθυμίζει τη δύναμη μιας μικρής, προσωπικής ιστορίας.
Δεν χρειάζεται έναν τεράστιο προϋπολογισμό για να θέσει σημαντικά ερωτήματα.
Δεν χρειάζεται συνεχείς ανατροπές για να διατηρήσει το ενδιαφέρον.
Η δραματική της ένταση προκύπτει από κάτι πολύ πιο οικείο: την προσπάθεια μιας οικογένειας να διαχειριστεί μια πραγματικότητα που κανείς δεν θέλει να αντιμετωπίσει.
Η ιστορία έχει ιδιαίτερη σημασία και για το ελληνικό κοινό, καθώς οι ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί, οι διαγενεακές σχέσεις και η φροντίδα των ηλικιωμένων αποτελούν αναγνωρίσιμα στοιχεία της κοινωνικής μας ζωής.
Το συμπέρασμα του AWH | SCREEN
Το The Farewell είναι μια κινηματογραφική πρόταση που αξίζει να ανακαλύψουν όσοι αγαπούν τις ανθρώπινες ιστορίες και τις ταινίες που αφήνουν χώρο για σκέψη.
Η Lulu Wang χρησιμοποιεί μια οικογενειακή συγκέντρωση για να εξερευνήσει τη σχέση ανάμεσα στην αγάπη, στην αλήθεια και στην πολιτισμική ταυτότητα.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η ταινία δεν απαιτεί από τον θεατή να συμφωνήσει με τις αποφάσεις των χαρακτήρων.
Τον καλεί απλώς να προσπαθήσει να τις κατανοήσει.
Και ίσως αυτή να είναι μια από τις σημαντικότερες δυνατότητες του κινηματογράφου.
Να μας βοηθά να δούμε τον κόσμο μέσα από τη ζωή κάποιου άλλου.
Η Apple είναι
μόνο η αρχή.
Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μια ανεξάρτητη κοινότητα που εξερευνά όσα αξίζουν την προσοχή μας.
Ακολουθήστε στο Google ↗
AppleWorldHellas Podcast
Η Apple, η τεχνολογία και οι ιστορίες πίσω από τις εξελίξεις. Με ανεξάρτητη ματιά, συζήτηση και άποψη.
