Με 26 ελληνικές ταινίες μεγάλου μήκους, 28 μικρού μήκους, νέες κινηματογραφικές προτάσεις και σημαντικές ανακαλύψεις από το παρελθόν, το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποδεικνύει ότι η ιστορία του ελληνικού σινεμά δεν σταματά να γράφεται. Το AWH | SCREEN εξετάζει τις ελληνικές συμμετοχές και τις πρωτοβουλίες που αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή.
Η Θεσσαλονίκη έχει μια ιδιαίτερη σχέση με τον ελληνικό κινηματογράφο.
Για δεκαετίες, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της πόλης αποτέλεσε τόπο συνάντησης δημιουργών, ηθοποιών, κριτικών και θεατών. Ήταν ένας χώρος όπου νέες κινηματογραφικές φωνές μπορούσαν να ακουστούν, όπου ταινίες προκαλούσαν έντονες συζητήσεις και όπου ο ελληνικός κινηματογράφος αναζητούσε την ταυτότητά του.
Σήμερα, το Φεστιβάλ έχει αποκτήσει ισχυρό διεθνή χαρακτήρα. Ωστόσο, η σχέση του με την εγχώρια κινηματογραφική παραγωγή παραμένει ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του.
Η 67η διοργάνωση, που πραγματοποιείται από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026, προσφέρει μια ενδιαφέρουσα εικόνα του ελληνικού σινεμά: νέες δημιουργίες, ιστορικές ταινίες, σημαντικούς σκηνοθέτες και έργα που επιστρέφουν στο προσκήνιο ύστερα από πολλά χρόνια.
Ανάμεσα στις 258 ταινίες του συνολικού προγράμματος βρίσκονται 26 ελληνικές ταινίες μεγάλου μήκους και 28 μικρού μήκους.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν από μόνοι τους εγγύηση καλλιτεχνικής ποιότητας. Δείχνουν, όμως, το εύρος της ελληνικής παρουσίας και προσφέρουν την ευκαιρία να εξετάσουμε διαφορετικές γενιές, αισθητικές και κινηματογραφικές αναζητήσεις.
Το ελληνικό σινεμά δεν είναι μία ενιαία κινηματογραφική σχολή
Όταν συζητάμε για τον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο, συχνά αναζητούμε έναν χαρακτηρισμό που να περιγράφει συνολικά την παραγωγή της χώρας.
Για αρκετά χρόνια, η διεθνής επιτυχία δημιουργών που συνδέθηκαν με το λεγόμενο Greek Weird Wave επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο το εξωτερικό αντιμετώπιζε το ελληνικό σινεμά.
Ωστόσο, η ελληνική κινηματογραφική παραγωγή δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο ύφος.
Περιλαμβάνει κοινωνικά δράματα, προσωπικές ιστορίες, ταινίες είδους, πειραματικές αφηγήσεις, ντοκιμαντέρ και έργα που συνομιλούν με τη σύγχρονη πραγματικότητα.
Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης προσφέρει έναν χώρο όπου αυτή η πολυμορφία μπορεί να παρουσιαστεί χωρίς την ανάγκη να ενταχθεί σε μία μόνο κατηγορία.
Η παρουσία 54 ελληνικών ταινιών μικρού και μεγάλου μήκους στη φετινή διοργάνωση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από την κατεύθυνση του ελληνικού κινηματογράφου.
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο ποιες ταινίες θα ξεχωρίσουν.
Βρίσκεται και στο ποιες ιστορίες επιλέγουν σήμερα να αφηγηθούν οι Έλληνες δημιουργοί.
«Θάλασσα από γυαλί»: Η νέα ταινία του Αλέξη Αλεξίου
Ανάμεσα στις ελληνικές παραγωγές που παρουσιάζονται στο φετινό Φεστιβάλ βρίσκεται η νέα ταινία του Αλέξη Αλεξίου, «Θάλασσα από γυαλί» (Sea of Glass, 2026), η οποία περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα ως avant-première.
Ο Αλεξίου είναι ένας δημιουργός που έχει συνδεθεί με μια ιδιαίτερη κινηματογραφική αισθητική.
Οι προηγούμενες δουλειές του, όπως η «Ιστορία 52» και η «Τετάρτη 04:45», έχουν αναδείξει το ενδιαφέρον του για σκοτεινές ατμόσφαιρες, ψυχολογική ένταση και αφηγηματικές καταστάσεις στις οποίες η πραγματικότητα μοιάζει να χάνει τη σταθερότητά της.
Η παρουσία της νέας του ταινίας στη Θεσσαλονίκη έχει ενδιαφέρον επειδή προσφέρει στο κοινό την ευκαιρία να παρακολουθήσει την εξέλιξη ενός δημιουργού με αναγνωρίσιμη κινηματογραφική ταυτότητα.
Δεν πρόκειται εδώ για αξιολόγηση της νέας ταινίας πριν από τη θέασή της.
Πρόκειται για μια δημιουργία που αξίζει να παρακολουθήσουμε, ακριβώς επειδή προέρχεται από έναν σκηνοθέτη που έχει ήδη δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την κινηματογραφική γλώσσα του θρίλερ και της ψυχολογικής αφήγησης.
«Το κλασικό αριστούργημα»: Ο Ρένος Χαραλαμπίδης επιστρέφει
Μια ακόμη ελληνική παραγωγή που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα είναι «Το κλασικό αριστούργημα» (2026) του Ρένου Χαραλαμπίδη.
Η ταινία παρουσιάζεται στον κινηματογράφο Απόλλων, προσθέτοντας μια διαφορετική κινηματογραφική παρουσία στη φετινή διοργάνωση.
Ο Χαραλαμπίδης έχει διαμορφώσει μια ιδιαίτερη σχέση με το ελληνικό κοινό, τόσο μέσα από την υποκριτική όσο και από τη σκηνοθετική του δραστηριότητα.
Το κινηματογραφικό του έργο έχει συχνά στραφεί προς προσωπικές ιστορίες, χαρακτήρες με υπαρξιακές ανησυχίες και μια αίσθηση νοσταλγίας που συνομιλεί με την καθημερινή ζωή.
Η παρουσία του στη Θεσσαλονίκη αποτελεί μια ευκαιρία να εξετάσουμε πώς δημιουργοί με μακρά διαδρομή συνεχίζουν να αναζητούν νέες αφηγηματικές μορφές.
Σε μια εποχή όπου η κινηματογραφική συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στους πρωτοεμφανιζόμενους σκηνοθέτες, έχει εξίσου μεγάλη σημασία να παρακολουθούμε την εξέλιξη δημιουργών που διαθέτουν ήδη προσωπική κινηματογραφική ιστορία.
Νίκος Γραμματικός: Ένα αφιέρωμα με ιδιαίτερη σημασία
Ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά γεγονότα της 67ης διοργάνωσης είναι το μεγάλο αφιέρωμα στον Νίκο Γραμματικό.
Το Φεστιβάλ τιμά τον σκηνοθέτη με τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο για το σύνολο της προσφοράς του στον κινηματογράφο.
Παράλληλα, παρουσιάζεται το σύνολο του κινηματογραφικού του έργου, τόσο οι μεγάλου όσο και οι μικρού μήκους ταινίες του.
Η σημασία ενός τέτοιου αφιερώματος ξεπερνά την αναγνώριση ενός συγκεκριμένου δημιουργού.
Προσφέρει την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε πώς ένας σκηνοθέτης αντιμετώπισε διαφορετικές κοινωνικές και κινηματογραφικές περιόδους, πώς εξελίχθηκε η αισθητική του και ποια θέματα επανέρχονται στο έργο του.
Ο Γραμματικός έχει συνδεθεί με ταινίες που εξετάζουν τη νεότητα, τις κοινωνικές συγκρούσεις, την αποξένωση και τις αντιφάσεις της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας.
Έργα όπως οι «Απόντες» και ο «Βασιλιάς» αποτελούν σημαντικά σημεία αναφοράς στη διαδρομή του.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος παρουσιάζεται επίσης για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη η ταινία «Έξοδος» του 1995, χάρη στη συμβολή του Αρχείου της ΕΡΤ.
Η προβολή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη διατήρηση της κινηματογραφικής μνήμης.
Παράλληλα, το Φεστιβάλ διοργανώνει ανοιχτή συζήτηση με τον σκηνοθέτη και συνεργάτες του, ενώ παρουσιάζεται το βιβλίο «Απόντες, μια προφορική ιστορία» του Θεοδόση Μίχου.
Πρόκειται για μια προσέγγιση που αντιμετωπίζει το κινηματογραφικό έργο όχι ως κάτι στατικό, αλλά ως μέρος μιας ζωντανής πολιτιστικής ιστορίας.
Η «Εύα» της Μαρίας Πλυτά επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει η προβολή της αποκατεστημένης κόπιας της ταινίας «Εύα» (1953) της Μαρίας Πλυτά.
Η Μαρία Πλυτά αποτελεί μια ιστορικά σημαντική μορφή του ελληνικού κινηματογράφου, καθώς υπήρξε πρωτοπόρος γυναίκα σκηνοθέτις σε μια εποχή κατά την οποία η κινηματογραφική παραγωγή κυριαρχούνταν από άνδρες.
Η επαναφορά μιας ταινίας της στο φεστιβαλικό πρόγραμμα δεν είναι απλώς μια νοσταλγική επιλογή.
Αποτελεί μια ευκαιρία να εξετάσουμε ξανά τη συμβολή των γυναικών στην ιστορία του ελληνικού σινεμά.
Για πολλά χρόνια, η δημόσια αφήγηση γύρω από τον ελληνικό κινηματογράφο επικεντρωνόταν κυρίως σε συγκεκριμένους δημιουργούς, ηθοποιούς και εμπορικές επιτυχίες.
Η συστηματική ανάδειξη λιγότερο προβεβλημένων κινηματογραφικών διαδρομών μπορεί να συμβάλει σε μια πληρέστερη κατανόηση αυτής της ιστορίας.
Η αποκατάσταση παλαιών ταινιών έχει επίσης ουσιαστική πολιτιστική σημασία.
Το κινηματογραφικό υλικό δεν είναι άφθαρτο.
Χωρίς κατάλληλη συντήρηση, ψηφιοποίηση και αρχειακή εργασία, σημαντικά έργα μπορούν να χαθούν ή να παραμείνουν απρόσιτα στο κοινό.
«Χαρούμενο ξεκίνημα»: Μια επιστροφή στον ελληνικό κινηματογράφο του 1954
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης η προβολή της ταινίας «Χαρούμενο ξεκίνημα» (1954) του Ντίνου Δημόπουλου, σε συνεργασία με τη Finos Film.
Η παρουσία μιας τέτοιας παραγωγής δίπλα σε σύγχρονες ελληνικές ταινίες δημιουργεί έναν ενδιαφέροντα διάλογο ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές.
Ο ελληνικός κινηματογράφος των δεκαετιών του 1950 και του 1960 διαμορφώθηκε μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό παραγωγικό και κοινωνικό περιβάλλον.
Οι κινηματογραφικές αίθουσες είχαν κεντρική θέση στη λαϊκή ψυχαγωγία, ενώ οι ταινίες λειτουργούσαν συχνά ως καθρέφτης των κοινωνικών αλλαγών της μεταπολεμικής Ελλάδας.
Η επαναπροβολή παλαιότερων έργων μπορεί να προσφέρει κάτι περισσότερο από την ευκαιρία να θυμηθούμε αγαπημένους ηθοποιούς.
Μας επιτρέπει να παρατηρήσουμε πώς άλλαξαν οι κοινωνικές αντιλήψεις, οι αφηγηματικές τεχνικές και ο ίδιος ο τρόπος με τον οποίο οι Έλληνες δημιουργοί απεικόνιζαν τη χώρα τους.
«Όπερα» (1976): Όταν το χαμένο κινηματογραφικό υλικό αποκτά ξανά φωνή
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες αρχειακές πρωτοβουλίες της φετινής διοργάνωσης αφορά την «Όπερα» (1976) του Ανδρέα Βελισσαρόπουλου.
Η ταινία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του ελληνικού queer κινηματογράφου.
Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα του Φεστιβάλ, πρόσφατα εντοπίστηκε υλικό από τα γυρίσματά της σε φορμά Super 8.
Το υλικό αυτό παρουσιάζεται στο πλαίσιο της διοργάνωσης, συνοδευόμενο από συζήτηση με ανθρώπους που γνώρισαν τον δημιουργό, συνεργάτες του και μελετητές του queer κινηματογράφου.
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: η ανακοίνωση αφορά την προβολή αρχειακού υλικού από τα γυρίσματα και όχι την αποκατάσταση ή επανεύρεση μιας πλήρους κόπιας της ταινίας.
Αυτή η διάκριση είναι ουσιαστική.
Η αξία της πρωτοβουλίας βρίσκεται στο ότι ακόμη και ένα μικρό κομμάτι κινηματογραφικού υλικού μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για ένα έργο που έχει σχεδόν εξαφανιστεί από τη δημόσια μνήμη.
Η περίπτωση της «Όπερας» υπενθυμίζει πόσο εύθραυστη είναι η ιστορία του κινηματογράφου.
Δεν χάνονται μόνο ταινίες.
Μαζί τους μπορεί να χάνονται καλλιτεχνικές αναζητήσεις, κοινωνικές εμπειρίες και πολιτισμικές φωνές που δεν είχαν πάντοτε τη δυνατότητα να ακουστούν ελεύθερα.
Οι 28 ελληνικές ταινίες μικρού μήκους και η σημασία των νέων δημιουργών
Η παρουσία 28 ελληνικών ταινιών μικρού μήκους αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο του προγράμματος.
Η μικρού μήκους κινηματογραφική δημιουργία συχνά αντιμετωπίζεται ως ένα ενδιάμεσο στάδιο πριν από την πρώτη μεγάλη ταινία.
Στην πραγματικότητα, αποτελεί μια αυτόνομη μορφή κινηματογραφικής έκφρασης.
Η περιορισμένη διάρκεια απαιτεί διαφορετική αφηγηματική οικονομία.
Ο δημιουργός καλείται να αναπτύξει χαρακτήρες, ατμόσφαιρα και θεματικό περιεχόμενο χωρίς τον χρόνο που προσφέρει μια ταινία μεγάλου μήκους.
Αυτή η συνθήκη μπορεί να ευνοήσει τον πειραματισμό.
Οι μικρού μήκους ταινίες προσφέρουν επίσης έναν χώρο στον οποίο νέοι σκηνοθέτες, σεναριογράφοι και κινηματογραφιστές μπορούν να δοκιμάσουν προσωπικές ιδέες και διαφορετικές κινηματογραφικές τεχνικές.
Η παρουσία τους σε ένα διεθνές φεστιβάλ δημιουργεί δυνατότητες επικοινωνίας με το κοινό και επαγγελματίες του χώρου.
Παράλληλα, στο φετινό πρόγραμμα παρουσιάζονται και οι βραβευμένες μικρού μήκους ταινίες του 49ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας.
Η σύνδεση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας ανάμεσα στους ελληνικούς κινηματογραφικούς θεσμούς.
Η κινηματογραφική μνήμη είναι εξίσου σημαντική με τις πρεμιέρες
Ένα φεστιβάλ δεν υπάρχει μόνο για να παρουσιάζει καινούργιες ταινίες.
Υπάρχει και για να διατηρεί ζωντανή τη σχέση του κοινού με την ιστορία του κινηματογράφου.
Η φετινή διοργάνωση προσφέρει χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της αποστολής.
Η αποκατεστημένη «Εύα», το «Χαρούμενο ξεκίνημα», το αρχειακό υλικό της «Όπερας» και το αφιέρωμα στον Νίκο Γραμματικό δεν αποτελούν απλώς διαφορετικές ενότητες του προγράμματος.
Συνθέτουν μια ευρύτερη εικόνα του ελληνικού κινηματογράφου ως πολιτιστικής κληρονομιάς.
Κάθε γενιά θεατών γνωρίζει διαφορετικές ταινίες.
Κάποια έργα διατηρούν τη θέση τους μέσα από συνεχείς προβολές, τηλεοπτικές μεταδόσεις και νέες εκδόσεις.
Άλλα σταδιακά εξαφανίζονται από τη δημόσια συζήτηση.
Η δουλειά ενός κινηματογραφικού φεστιβάλ μπορεί να συμβάλει ώστε αυτές οι ξεχασμένες διαδρομές να επιστρέψουν στο προσκήνιο.
Και αυτή η διαδικασία έχει ιδιαίτερη αξία σε μια εποχή όπου η ψηφιακή διαθεσιμότητα δημιουργεί συχνά την ψευδαίσθηση ότι κάθε ταινία βρίσκεται πάντοτε ένα κλικ μακριά μας.
Στην πραγματικότητα, μεγάλο μέρος της κινηματογραφικής ιστορίας παραμένει δύσκολα προσβάσιμο.
Η Θεσσαλονίκη ως σημείο συνάντησης διαφορετικών γενεών
Το σημαντικότερο στοιχείο της ελληνικής παρουσίας στο 67ο Φεστιβάλ ίσως να είναι ακριβώς αυτή η συνύπαρξη.
Νέες ταινίες παρουσιάζονται δίπλα σε έργα προηγούμενων δεκαετιών.
Καταξιωμένοι σκηνοθέτες συναντούν νεότερους δημιουργούς.
Η κινηματογραφική μνήμη συνομιλεί με τη σύγχρονη παραγωγή.
Αυτός ο διάλογος μπορεί να βοηθήσει το κοινό να κατανοήσει καλύτερα πώς εξελίχθηκε το ελληνικό σινεμά και ποιες προκλήσεις εξακολουθεί να αντιμετωπίζει.
Η παραγωγή μιας ταινίας στην Ελλάδα παραμένει μια σύνθετη διαδικασία, με οικονομικές, οργανωτικές και δημιουργικές δυσκολίες.
Η παρουσία σε ένα φεστιβάλ δεν επιλύει αυτομάτως αυτά τα προβλήματα.
Μπορεί, όμως, να προσφέρει ορατότητα, επαγγελματικές επαφές και έναν χώρο ουσιαστικής συζήτησης.
Γιατί το ελληνικό σινεμά αξίζει περισσότερη προσοχή
Στη σύγχρονη εποχή του streaming, η καθημερινή μας επαφή με τον κινηματογράφο καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από διεθνείς πλατφόρμες και μεγάλες παραγωγές.
Το ελληνικό σινεμά συχνά δυσκολεύεται να αποκτήσει αντίστοιχη προβολή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ελληνική ταινία αξίζει αυτομάτως θετική κριτική ή ότι η εθνική προέλευση αποτελεί κριτήριο ποιότητας.
Σημαίνει, όμως, ότι οι ελληνικές δημιουργίες χρειάζονται ευκαιρίες να συναντήσουν το κοινό τους.
Χρειάζονται συζήτηση, κριτική, προβολές και ουσιαστική δημοσιογραφική κάλυψη.
Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία προς αυτή την κατεύθυνση.
Και το ενδιαφέρον του κοινού δεν χρειάζεται να περιορίζεται στις ταινίες που θα αποσπάσουν βραβεία.
Μια μικρή παραγωγή, ένα ιδιαίτερο ντοκιμαντέρ ή μια ταινία μικρού μήκους μπορεί να ανοίξει μια εξίσου σημαντική συζήτηση.
Το συμπέρασμα του AWH | SCREEN
Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης δεν είναι μόνο μια γιορτή του διεθνούς κινηματογράφου.
Είναι και μια ευκαιρία να παρακολουθήσουμε το ελληνικό σινεμά σε διαφορετικές χρονικές στιγμές της ιστορίας του.
Από τη Μαρία Πλυτά και τον Ντίνο Δημόπουλο μέχρι τον Νίκο Γραμματικό, τον Αλέξη Αλεξίου και τους νεότερους δημιουργούς, το φετινό πρόγραμμα αποτυπώνει μια κινηματογραφική παράδοση που συνεχίζει να εξελίσσεται.
Η παρουσία 26 ελληνικών ταινιών μεγάλου μήκους και 28 μικρού μήκους δείχνει ότι υπάρχει σημαντική δημιουργική δραστηριότητα.
Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, βρίσκεται πέρα από τους αριθμούς.
Ποιες από αυτές τις ιστορίες θα καταφέρουν να συναντήσουν το κοινό;
Ποιες θα συνεχίσουν την πορεία τους μετά το τέλος του Φεστιβάλ;
Και ποιες θα θυμόμαστε ύστερα από χρόνια;
Γιατί ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ δεν κρίνεται μόνο από όσα προβάλλει για δέκα ημέρες.
Κρίνεται και από όσα καταφέρνει να κρατήσει ζωντανά όταν οι αίθουσες αδειάσουν.
Η Apple είναι
μόνο η αρχή.
Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μια ανεξάρτητη κοινότητα που εξερευνά όσα αξίζουν την προσοχή μας.
Ακολουθήστε στο Google ↗
AppleWorldHellas Podcast
Η Apple, η τεχνολογία και οι ιστορίες πίσω από τις εξελίξεις. Με ανεξάρτητη ματιά, συζήτηση και άποψη.
