ίγα χιλιόμετρα μακριά από έναν από τους πιο διάσημους προορισμούς ψυχαγωγίας στον κόσμο, υπάρχει μια διαφορετική Αμερική.
Μια Αμερική που δεν εμφανίζεται στα διαφημιστικά φυλλάδια.
Δεν έχει πολυτελή ξενοδοχεία, εντυπωσιακά θεματικά πάρκα ή την υπόσχεση μιας τέλειας οικογενειακής απόδρασης.
Έχει οικονομικά μοτέλ, ανθρώπους που προσπαθούν να επιβιώσουν από εβδομάδα σε εβδομάδα και παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς να γνωρίζουν ότι η καθημερινότητά τους θεωρείται από τους ενήλικες προβληματική.
Αυτός είναι ο κόσμος του The Florida Project, της ταινίας του Sean Baker που κυκλοφόρησε το 2017.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η εξάχρονη Moonee, την οποία υποδύεται η Brooklynn Prince.
Η Moonee ζει με τη μητέρα της, Halley, σε ένα οικονομικό μοτέλ με το ειρωνικά παραμυθένιο όνομα Magic Castle, κοντά στο Ορλάντο της Φλόριντα.
Ο Bobby, ο διαχειριστής του μοτέλ, τον οποίο υποδύεται ο Willem Dafoe, προσπαθεί να διατηρήσει μια εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στους κανόνες του χώρου και στις ανάγκες των ανθρώπων που ζουν εκεί.
Δύο κόσμοι που υπάρχουν δίπλα ο ένας στον άλλο
Η σημαντικότερη αντίθεση της ταινίας βρίσκεται στον γεωγραφικό της χώρο.
Η Φλόριντα των θεματικών πάρκων είναι ένας τόπος όπου οι οικογένειες ταξιδεύουν για να προσφέρουν στα παιδιά τους λίγες ημέρες μαγείας.
Λίγο πιο πέρα, άλλα παιδιά προσπαθούν να δημιουργήσουν τη δική τους μαγεία μέσα σε πολύ διαφορετικές συνθήκες.
Για τη Moonee, οι διάδρομοι του μοτέλ, τα εγκαταλειμμένα κτίρια και οι γύρω δρόμοι αποτελούν έναν τεράστιο χώρο περιπέτειας.
Δεν αντιμετωπίζει την καθημερινότητά της με τους όρους που θα χρησιμοποιούσε ένας ενήλικας.
Δεν μετρά συνεχώς όσα της λείπουν.
Ανακαλύπτει όσα μπορεί να κάνει με αυτά που έχει.
Αυτή η παιδική οπτική αποτελεί την κεντρική αφηγηματική δύναμη της ταινίας.
Ο Sean Baker δεν εξαφανίζει τη φτώχεια από την εικόνα.
Αντίθετα, επιλέγει να την παρουσιάσει μέσα από τα μάτια ενός παιδιού που δεν έχει ακόμη αποκτήσει τη γλώσσα για να περιγράψει πλήρως την κοινωνική του θέση.
Η ομορφιά δεν ακυρώνει τη σκληρή πραγματικότητα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του The Florida Project είναι η έντονη χρωματική του ταυτότητα.
Το μοτέλ, τα κτίρια και το περιβάλλον διαθέτουν χρώματα που παραπέμπουν περισσότερο σε παραμύθι παρά σε ένα τυπικό κοινωνικό δράμα.
Αυτή η αισθητική επιλογή δεν λειτουργεί ως προσπάθεια ωραιοποίησης της φτώχειας.
Δημιουργεί μια αντίθεση ανάμεσα στην εικόνα που αντιλαμβάνεται το παιδί και στην πραγματικότητα που γνωρίζει ο θεατής.
Η Moonee μπορεί να βλέπει έναν κόσμο γεμάτο δυνατότητες.
Ο ενήλικας που παρακολουθεί αντιλαμβάνεται παράλληλα την ανασφάλεια της στέγασης, την οικονομική πίεση και τον κίνδυνο που συνοδεύει την έλλειψη σταθερότητας.
Οι δύο οπτικές συνυπάρχουν.
Και αυτή η συνύπαρξη κάνει την ταινία ιδιαίτερα δυνατή.
Ο θεατής δεν καλείται να επιλέξει ανάμεσα στην ομορφιά και στην κοινωνική πραγματικότητα.
Καλείται να αναγνωρίσει ότι και οι δύο μπορούν να υπάρχουν την ίδια στιγμή.
Η μητρότητα έξω από τα εύκολα στερεότυπα
Η Halley είναι ένας χαρακτήρας που μπορεί εύκολα να προκαλέσει αντιφατικές αντιδράσεις.
Από τη μία πλευρά, προσπαθεί να εξασφαλίσει τα απαραίτητα για την κόρη της μέσα σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες.
Από την άλλη, οι επιλογές και οι συμπεριφορές της δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τη σταθερότητα και την ασφάλεια του παιδιού.
Η ταινία δεν χρειάζεται να παρουσιάσει τη μητέρα ως ιδανική για να αναγνωρίσει τις δυσκολίες της.
Ούτε χρειάζεται να δικαιολογήσει κάθε πράξη της για να δείξει κατανόηση απέναντι στις κοινωνικές συνθήκες.
Αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο της κινηματογραφικής προσέγγισης του Baker.
Οι χαρακτήρες δεν περιορίζονται εύκολα σε απλές ηθικές κατηγορίες.
Μπορούν να αγαπούν και να πληγώνουν.
Να προσπαθούν και να αποτυγχάνουν.
Να αναζητούν αξιοπρέπεια μέσα σε καταστάσεις που δεν τους προσφέρουν πολλές επιλογές.
Ο Willem Dafoe και η ανθρωπιά της καθημερινότητας
Ο Bobby, ο διαχειριστής του μοτέλ, αποτελεί μια ιδιαίτερη παρουσία.
Δεν είναι ένας συμβατικός σωτήρας.
Δεν έχει τη δυνατότητα να λύσει τα οικονομικά προβλήματα των ανθρώπων γύρω του.
Δεν μπορεί να προσφέρει σε όλους μια καλύτερη ζωή.
Μπορεί όμως να δείξει προσοχή, υπομονή και, όταν χρειάζεται, αποφασιστικότητα.
Η ερμηνεία του Willem Dafoe αναγνωρίστηκε ευρέως από την κριτική.
Η ταινία συγκέντρωσε 92/100 στο Metacritic από 44 κριτικές, ενώ στο Rotten Tomatoes καταγράφεται ποσοστό 96% θετικών κριτικών.
Η σημασία του χαρακτήρα βρίσκεται ακριβώς στα όριά του.
Η καλοσύνη ενός ανθρώπου μπορεί να προσφέρει ανακούφιση.
Δεν μπορεί όμως από μόνη της να αντικαταστήσει ένα σύστημα κοινωνικής προστασίας.
Αυτή η διαφορά ανάμεσα στην προσωπική καλοσύνη και στη συλλογική ευθύνη αποτελεί μία από τις ουσιαστικότερες κοινωνικές διαστάσεις της ταινίας.
Γιατί η ταινία παραμένει σημαντική
Το The Florida Project δεν στηρίζεται σε μεγάλες ανατροπές ή σε ένα συμβατικό αφηγηματικό μυστήριο.
Η έντασή του προκύπτει από τη σταδιακή κατανόηση της πραγματικότητας μέσα στην οποία μεγαλώνει η Moonee.
Ο θεατής παρατηρεί ένα παιδί που παίζει, γελά, θυμώνει και εξερευνά τον κόσμο.
Την ίδια στιγμή γνωρίζει ότι η καθημερινότητα αυτή είναι εξαιρετικά εύθραυστη.
Η αντίθεση ανάμεσα στην παιδική ανεμελιά και στην ενήλικη ανησυχία δημιουργεί μια ιδιαίτερη συναισθηματική εμπειρία.
Και εξηγεί γιατί η ταινία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό σημείο αναφοράς στον σύγχρονο ανεξάρτητο αμερικανικό κινηματογράφο.
Δεν αντιμετωπίζει τη φτώχεια ως ένα αφηρημένο στατιστικό πρόβλημα.
Την παρουσιάζει μέσα από χώρους, σχέσεις και καθημερινές πράξεις.
Μας υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε συζήτηση για το κόστος ζωής και τη στεγαστική ανασφάλεια υπάρχουν άνθρωποι με προσωπικότητες, επιθυμίες και αντιφάσεις.
Και, κυρίως, παιδιά που δεν έχουν επιλέξει τις συνθήκες μέσα στις οποίες μεγαλώνουν.
Μια πρόταση θέασης που αξίζει τον χρόνο μας
Το The Florida Project είναι μια ταινία που προτείνεται ιδιαίτερα σε όσους αγαπούν τον κινηματογράφο χαρακτήρων και τις κοινωνικές ιστορίες που αποφεύγουν τον εύκολο συναισθηματισμό.
Δεν προσφέρει απαραίτητα μια ευχάριστη εμπειρία.
Προσφέρει όμως μια ουσιαστική κινηματογραφική οπτική.
Μας ζητά να παρατηρήσουμε ανθρώπους που συχνά παραμένουν αόρατοι στην καθημερινότητα και να αναγνωρίσουμε την ανθρώπινη αξία τους χωρίς να τους εξιδανικεύσουμε.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμα της ταινίας.
Η Moonee δεν γνωρίζει ακόμη τι σημαίνει κοινωνική ανισότητα.
Δεν γνωρίζει πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η ζωή της.
Γνωρίζει μόνο ότι ο κόσμος είναι γεμάτος μέρη που θέλει να εξερευνήσει.
Ο θεατής, όμως, γνωρίζει κάτι περισσότερο.
Και αυτή η γνώση μετατρέπει μια φαινομενικά απλή ιστορία παιδικής ηλικίας σε ένα από τα πιο συγκινητικά κοινωνικά πορτρέτα του αμερικανικού κινηματογράφου της τελευταίας δεκαετίας.
Η Apple είναι μόνο η αρχή.
Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μείνετε κοντά στην κοινότητα του AppleWorldHellas και μη χάνετε όσα αξίζουν την προσοχή σας.
Ακολουθήστε μας στο Google Search ↗
Βρείτε μας στα κοινωνικά δίκτυα
🎙️ AppleWorldHellas Podcast
Οι ιστορίες και οι εξελίξεις της Apple, με συζήτηση, άποψη και τη δική μας ματιά.
