Είμαστε σε ένα τραπέζι. Η συζήτηση πηγαίνει σε μια εκδρομή, ένα αστείο περιστατικό, μια φωτογραφία από το Σαββατοκύριακο. Ανοίγουμε το κινητό, βρίσκουμε την εικόνα και το δίνουμε στον άνθρωπο δίπλα μας.
«Κοίτα εδώ».
Εκείνος χαμογελά. Μεγεθύνει τη φωτογραφία για να δει μια λεπτομέρεια. Και μετά, σχεδόν αφηρημένα, σύρει το δάχτυλο προς τα αριστερά.
Επόμενη φωτογραφία.
Η κίνηση διαρκεί λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο. Το όριο που πέρασε, όμως, αξίζει περισσότερη σκέψη.
Του δείξαμε κάτι συγκεκριμένο. Δεν του προτείναμε να περιηγηθεί στη συλλογή μας.
Μια μικρή χειρονομία, μια μεγαλύτερη υπόθεση
Δεν χρειάζεται η επόμενη εικόνα να περιέχει κάτι συγκλονιστικό. Μπορεί να είναι μια απόδειξη, μια πρόχειρη φωτογραφία του σπιτιού, ένα προσωπικό στιγμιότυπο ή απλώς μια εικόνα που δεν θέλουμε να σχολιάσουμε.
Η ιδιωτικότητα δεν αρχίζει μόνο εκεί όπου υπάρχει ένα μεγάλο μυστικό.
Περιλαμβάνει και τη δυνατότητα να επιλέγουμε τι δείχνουμε, σε ποιον και πότε. Να μοιραζόμαστε ένα κομμάτι της ζωής μας χωρίς να θεωρείται διαθέσιμο και το διπλανό.
Το κινητό κάνει αυτή τη διάκριση δύσκολη στην πράξη. Η φωτογραφία που προσφέραμε και εκείνη που κρατάμε για εμάς μπορεί να απέχουν μόλις μια κίνηση του αντίχειρα.
Η ευκολία της μετάβασης δεν αλλάζει την άδεια που δώσαμε.
Η ξεκλείδωτη συσκευή δεν είναι ανοιχτή πρόσκληση
Όταν παραδίδουμε ένα ξεκλείδωτο κινητό, η τεχνική πρόσβαση μπορεί να είναι ευρύτερη από τον σκοπό μας.
Δίνουμε τη συσκευή για να δει κάποιος μια εικόνα. Ή για να διαβάσει μια διεύθυνση. Ή για να κάνει μια κλήση επειδή το δικό του τηλέφωνο έμεινε από μπαταρία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι συμφωνήσαμε να ανοίξει μηνύματα, να ελέγξει ειδοποιήσεις ή να συνεχίσει σε άλλες εφαρμογές.
Στην καθημερινή ζωή καταλαβαίνουμε αρκετά καλά τέτοιες περιορισμένες προσκλήσεις. Αν κάποιος μας δώσει ένα έγγραφο να διαβάσουμε, δεν θεωρούμε αυτονόητο ότι μπορούμε να ψάξουμε και τα υπόλοιπα χαρτιά του.
Στο κινητό χρειάζεται να εφαρμόσουμε την ίδια προσοχή, παρότι όλα βρίσκονται μέσα στο ίδιο αντικείμενο.
Το «σιγά, τι έχεις να κρύψεις;» αποφεύγει την ερώτηση
Αν ο ιδιοκτήτης τραβήξει τη συσκευή πίσω ή ζητήσει να μη συνεχιστεί η περιήγηση, μπορεί να ακολουθήσει μια αμήχανη αντίδραση.
«Έλα τώρα, μια φωτογραφία πήγα να δω».
Ή η γνωστή ερώτηση: «Τι έχεις να κρύψεις;»
Εκεί η συζήτηση μετακινείται. Αντί να εξηγήσει ο επισκέπτης γιατί συνέχισε πέρα από την πρόσκληση, καλείται ο ιδιοκτήτης να δικαιολογήσει γιατί θέλει να σταματήσει.
Δεν χρειάζεται όμως να αποδείξουμε ότι το περιεχόμενο είναι αρκετά ευαίσθητο για να δικαιούμαστε να το κρατήσουμε ιδιωτικό.
Το «θέλω να σου δείξω μόνο αυτή» είναι επαρκές.
Η εμπιστοσύνη μπορεί να περιλαμβάνει όρια. Μπορεί μάλιστα να φαίνεται ακριβώς στον τρόπο με τον οποίο τα σεβόμαστε, όταν έχουμε τη δυνατότητα να τα παρακάμψουμε.
Στη συλλογή μας υπάρχουν και οι ζωές άλλων
Μια φωτογραφική βιβλιοθήκη δεν αφορά αποκλειστικά τον άνθρωπο που κρατά τη συσκευή.
Μπορεί να περιλαμβάνει εικόνες παιδιών, φίλων και συγγενών, έγγραφα που μας έστειλαν, στιγμιότυπα από ιδιωτικές συνομιλίες ή φωτογραφίες που λάβαμε για έναν συγκεκριμένο λόγο.
Η απόφασή μας να δείξουμε μια εικόνα δεν σημαίνει ότι έχουμε εξουσιοδότηση να εκθέσουμε όλο αυτό το υλικό.
Και ο άνθρωπος που κοιτάζει δεν γνωρίζει τι ακολουθεί.
Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος να σταματάμε στο περιεχόμενο που μας προσφέρθηκε. Η προσοχή μας προστατεύει και ανθρώπους που δεν βρίσκονται στο τραπέζι, για τους οποίους ίσως δεν γνωρίζουμε τίποτε.
Η οικειότητα δεν καταργεί τη συνεννόηση
Με φίλους, συντρόφους και συγγενείς, οι συνήθειες διαφέρουν.
Υπάρχουν άνθρωποι που μοιράζονται άνετα ολόκληρα άλμπουμ. Άλλοι δείχνουν μια φωτογραφία και περιμένουν να πάρουν πίσω τη συσκευή. Μια οικογένεια μπορεί να έχει διαφορετικές συμφωνίες από μια άλλη.
Το ζητούμενο είναι να μη θεωρούμε τη δική μας άνεση δεδομένη και για τον άλλον.
Το ότι εμείς δεν θα ενοχλούμασταν δεν αποδεικνύει ότι εκείνος έχει δώσει την ίδια πρόσβαση. Ούτε μια παλιότερη πρόσκληση για περιήγηση σημαίνει ότι κάθε επόμενη παράδοση του κινητού έχει τον ίδιο σκοπό.
Υπάρχει μια πολύ απλή ερώτηση: «Να δω και τις υπόλοιπες;»
Αφήνει στον άλλον χώρο να πει ναι ή όχι, χωρίς να χρειάζεται να προλάβει την κίνηση του χεριού μας.
Η τεχνολογία μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση
Στο iPhone και στο iPad υπάρχει η Καθοδηγούμενη πρόσβαση, μια λειτουργία προσβασιμότητας που επιτρέπει τον προσωρινό περιορισμό της συσκευής σε μία εφαρμογή. Η Apple περιγράφει επίσης τη δυνατότητα απενεργοποίησης επιλεγμένων περιοχών της οθόνης.
Χρειάζεται εδώ μια σαφής διάκριση: ο περιορισμός στην εφαρμογή Φωτογραφίες δεν σημαίνει αυτομάτως περιορισμό σε μία φωτογραφία. Οι διαθέσιμες ρυθμίσεις χρειάζονται κατάλληλη διαμόρφωση και έλεγχο για τη συγκεκριμένη χρήση.
Τέτοια εργαλεία είναι χρήσιμα όταν θέλουμε ελεγχόμενη προσωρινή χρήση μιας συσκευής. Δεν θα ήθελα όμως να θεωρήσουμε ότι κάθε μικρό κοινωνικό όριο πρέπει πρώτα να αποκτήσει τεχνικό φράγμα για να γίνει σεβαστό.
Αν μια λειτουργία παραμένει προσβάσιμη, η ευθύνη της επιλογής εξακολουθεί να υπάρχει.
Και όταν βοηθάμε κάποιον με το κινητό του;
Το ίδιο ερώτημα εμφανίζεται στην τεχνική βοήθεια.
Ένας άνθρωπος μας δίνει τη συσκευή για να βρούμε μια ρύθμιση. Καθώς τη χειριζόμαστε, μπορεί να εμφανιστεί ένα μήνυμα ή να περάσουμε από περιεχόμενο που δεν αφορά την εργασία.
Η πρόσβαση μάς δόθηκε για έναν σκοπό. Μπορούμε να εξηγούμε τι ανοίγουμε, να ζητάμε άδεια πριν μπούμε σε προσωπικό υλικό και να επιστρέφουμε τη συσκευή όταν ολοκληρωθεί η βοήθεια.
Αν εμφανιστεί κάτι άσχετο, δεν χρειάζεται να το διαβάσουμε ή να το σχολιάσουμε.
Η τεχνολογική εξοικείωση προσφέρει δυνατότητες. Χρειάζεται να συνοδεύεται από διακριτικότητα, ειδικά όταν ο άλλος βασίζεται στη βοήθειά μας.
Τα παιδιά χρειάζονται και το δικό μας παράδειγμα
Μπορούμε να μάθουμε σε ένα παιδί ότι, όταν κάποιος του δείχνει κάτι σε μια συσκευή, ρωτά πριν συνεχίσει.
Μπορούμε επίσης να εφαρμόζουμε αυτή τη συνήθεια όταν εκείνο μας δείχνει μια ζωγραφιά, μια κατασκευή ή ένα στιγμιότυπο από το παιχνίδι του.
Η γονική ευθύνη για την ασφάλεια και την εποπτεία παραμένει. Το πλαίσιο δεν είναι ίδιο με εκείνο ανάμεσα σε δύο ενήλικες. Υπάρχει όμως αξία στο να εξηγούμε πότε και γιατί χρειάζεται να ελέγξουμε κάτι, αντί να παρουσιάζουμε κάθε τυχαία παράδοση μιας συσκευής ως ευκαιρία για απεριόριστη περιήγηση.
Έτσι η συζήτηση για τα ψηφιακά όρια αποκτά καθημερινό περιεχόμενο.
Δεν μένει μόνο σε συμβουλές για αγνώστους στο διαδίκτυο. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο φερόμαστε στους ανθρώπους που γνωρίζουμε καλύτερα.
Αν περάσουμε το όριο, μπορούμε να σταματήσουμε
Μια κίνηση μπορεί να γίνει αφηρημένα, χωρίς πρόθεση αδιακρισίας. Αν συμβεί, η διόρθωση δεν χρειάζεται να εξελιχθεί σε αντιπαράθεση.
«Συγγνώμη, πήγα στην επόμενη χωρίς να σε ρωτήσω».
Και επιστρέφουμε τη συσκευή.
Δεν ζητάμε εξηγήσεις για όσα προλάβαμε να δούμε. Δεν κάνουμε αστείο για την αντίδραση του άλλου. Δεν προσπαθούμε να αποδείξουμε ότι δεν είχε λόγο να ενοχληθεί.
Το να αναγνωρίζουμε ένα μικρό όριο είναι ένας απλός τρόπος να διατηρούμε την άνεση της συνύπαρξης.
Γιατί θέλουμε να μπορούμε να δείχνουμε μια φωτογραφία σε κάποιον χωρίς να κρατάμε ταυτόχρονα το χέρι μας έτοιμο να πάρει πίσω το κινητό.
Την επόμενη φορά που θα βρεθεί μια συσκευή στα χέρια μας, ας θυμηθούμε τι ακριβώς μας προσφέρθηκε.
Μπορεί να ήταν μόνο μία εικόνα. Και αυτό αρκεί.
Η Apple είναι μόνο η αρχή.
Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μείνετε κοντά στην κοινότητα του AppleWorldHellas και μη χάνετε όσα αξίζουν την προσοχή σας.
Ακολουθήστε μας στο Google Search ↗
Βρείτε μας στα κοινωνικά δίκτυα
🎙️ AppleWorldHellas Podcast
Οι ιστορίες και οι εξελίξεις της Apple, με συζήτηση, άποψη και τη δική μας ματιά.
