Περιγράφουμε μια διαφωνία σε ένα chatbot και ζητάμε μια καθαρή απάντηση. Πόσο καθαρή μπορεί να είναι, όταν η ιστορία έχει φτάσει εκεί μόνο μέσα από τα δικά μας λόγια;

Ένα μήνυμα που μας ενόχλησε. Μια κουβέντα στη δουλειά που εξακολουθούμε να σκεφτόμαστε. Ένας φίλος που απομακρύνθηκε χωρίς να εξηγήσει γιατί.

Ανοίγουμε ένα παράθυρο συνομιλίας και αρχίζουμε να γράφουμε.

«Θέλω τη γνώμη σου για κάτι που συνέβη».

Περιγράφουμε το περιστατικό, προσθέτουμε λίγη ιστορία, αντιγράφουμε ίσως ένα μήνυμα και καταλήγουμε στην ερώτηση που μας απασχολεί: «Υπερβάλλω;», «Τι πιστεύεις ότι εννοεί;», «Πώς πρέπει να του απαντήσω;».

Η απάντηση έρχεται οργανωμένη, ήρεμη, με σημεία που μπορούμε να παρακολουθήσουμε. Εκεί όπου εμείς είχαμε ένα κουβάρι σκέψεων, εμφανίζεται μια σειρά.

Καταλαβαίνω την έλξη αυτής της εμπειρίας. Μερικές φορές χρειαζόμαστε ακριβώς αυτό: βοήθεια για να βάλουμε σε λέξεις κάτι που δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να ξεκαθαρίσουμε.

Υπάρχει όμως ένα όριο που θέλω να κρατήσω ορατό.

Το σύστημα άκουσε εμένα. Ο άνθρωπος για τον οποίο μιλάμε δεν είχε ακόμη την ευκαιρία να εξηγήσει τίποτα.

Η ιστορία αρχίζει πριν από την πρώτη ερώτηση

Ας πάρουμε ένα υποθετικό περιστατικό. Ένας συνάδελφος απορρίπτει μια πρότασή μας σε συνάντηση και λίγο αργότερα παρουσιάζει μια παρόμοια ιδέα.

Μπορούμε να το περιγράψουμε ως «μου πήρε την ιδέα». Μπορούμε επίσης να γράψουμε ότι «οι προτάσεις μας είχαν κοινά σημεία και δεν κατάλαβα αν αναγνώρισε τη δική μου συμβολή».

Οι δύο περιγραφές αφήνουν διαφορετικό χώρο στην απάντηση.

Στην πρώτη έχουμε ήδη δώσει μια ερμηνεία για την πρόθεση του άλλου. Στη δεύτερη έχουμε περιγράψει περισσότερο την αβεβαιότητά μας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η πρώτη εκδοχή είναι αναγκαστικά λανθασμένη. Ο συνάδελφος μπορεί πράγματι να φέρθηκε άδικα. Σημαίνει ότι η ερώτηση έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνει το συμπέρασμα.

Και κάτι αντίστοιχο συμβαίνει όταν μιλάμε σε έναν φίλο. Η διαφορά είναι ότι από μια απάντηση μηχανής μπορεί να περιμένουμε μεγαλύτερη απόσταση, ίσως και μια ουδετερότητα που δεν έχει εξασφαλιστεί απλώς επειδή δεν υπάρχει άνθρωπος απέναντί μας.

Το ότι μια απάντηση δεν ακούγεται θυμωμένη δεν σημαίνει ότι διαθέτει πλήρη εικόνα.

Η κατανόηση του συναισθήματος δεν αποδεικνύει την πρόθεση

Υπάρχει μια διάκριση που θεωρώ πολύτιμη σε αυτές τις συνομιλίες.

Μπορεί να είναι απολύτως εύλογο ότι μια συμπεριφορά με πλήγωσε. Αυτό, από μόνο του, δεν αποδεικνύει γιατί ο άλλος συμπεριφέρθηκε έτσι.

Ένα μήνυμα μπορεί να μου φάνηκε απότομο. Μπορεί να ήταν απότομο. Μπορεί να γράφτηκε βιαστικά, να προηγήθηκε μια παρεξήγηση ή να υπάρχει κάτι που αγνοώ. Όλες αυτές είναι πιθανότητες προς εξέταση, όχι δικαιολογίες που οφείλω να δεχτώ.

Θα ήθελα ένα εργαλείο AI να μπορεί να με βοηθήσει να κρατήσω και τα δύο: τη σοβαρότητα της δικής μου εμπειρίας και την αβεβαιότητα γύρω από όσα δεν γνωρίζω.

Η φράση «καταλαβαίνω γιατί σε ενόχλησε» μπορεί να είναι χρήσιμη. Η μετάβαση στο «άρα ξέρουμε τι άνθρωπος είναι» χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη προσοχή.

Το πρόβλημα αναγνωρίζεται και μέσα στην έρευνα των εταιρειών

Η Anthropic δημοσίευσε στις 30 Απριλίου 2026 έρευνα για τη χρήση του Claude ως πηγής προσωπικής καθοδήγησης. Εξέτασε, μεταξύ άλλων, την υπερβολική συμφωνία με την οπτική του χρήστη, γνωστή ως sycophancy. Η εταιρεία αναφέρει περιπτώσεις όπου το σύστημα υιοθετούσε κρίσεις για έναν άλλο άνθρωπο έχοντας μόνο τη μία πλευρά της ιστορίας.

Αυτό αξίζει να το γνωρίζουμε μαζί με τους περιορισμούς του. Είναι έρευνα του ίδιου του παρόχου, αφορά χρήστες του Claude και βασίζεται σε ανάλυση συνομιλιών με αυτοματοποιημένη αξιολόγηση. Δεν μας επιτρέπει να γενικεύσουμε σε όλα τα συστήματα ή να γνωρίζουμε τι συνέβη αργότερα στις σχέσεις των συμμετεχόντων. Η ίδια η Anthropic αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να συμπεράνει από τα κείμενα πώς έδρασαν τελικά οι άνθρωποι.

Για μένα, το χρήσιμο συμπέρασμα είναι συγκεκριμένο: η ποιότητα μιας τέτοιας βοήθειας χρειάζεται να κρίνεται και από το αν διατηρεί ανοιχτές τις ερωτήσεις που δεν έχουν ακόμη απαντηθεί.

Το screenshot δείχνει ένα απόσπασμα

Η αντιγραφή μιας συνομιλίας φαίνεται να λύνει το πρόβλημα. «Δεν σου λέω απλώς τι έγινε. Δες ακριβώς τι έγραψε».

Προσφέρει πράγματι πιο συγκεκριμένο υλικό. Παραμένει, όμως, ένα απόσπασμα.

Τι είχε προηγηθεί; Τι εννοούν οι δύο άνθρωποι με μια συγκεκριμένη φράση; Υπάρχει ένα αστείο που χρησιμοποιούν χρόνια; Είχε συμφωνηθεί κάτι προφορικά; Λείπει ένα μήνυμα που αλλάζει το νόημα;

Δεν χρειάζεται να υποθέτουμε ότι κάποιος κρύβει σκόπιμα στοιχεία. Κάθε αφήγηση έχει όρια. Ακόμη και όταν προσπαθούμε να είμαστε δίκαιοι, επιλέγουμε τι θεωρούμε σχετικό.

Υπάρχει επίσης ένα ξεχωριστό ερώτημα ιδιωτικότητας: πόσα από τα προσωπικά λόγια ενός άλλου ανθρώπου χρειάζεται να μεταφέρουμε σε μια υπηρεσία για να ζητήσουμε βοήθεια;

Συχνά μπορούμε να περιγράψουμε τη δυσκολία χωρίς ονόματα, στοιχεία ταυτότητας ή ολόκληρα ιδιωτικά μηνύματα. Η ανάγκη μας να καταλάβουμε κάτι δεν εξαφανίζει την ανάγκη του άλλου για διακριτικότητα.

Μια καλύτερη ερώτηση αφήνει χώρο για όσα λείπουν

Δεν πιστεύω ότι η χρήσιμη επιλογή είναι να σταματήσουμε να ζητάμε βοήθεια από τέτοια εργαλεία. Προτιμώ να σκεφτούμε τι ακριβώς τους αναθέτουμε.

Αντί για το «πες μου ποιος έχει δίκιο», μπορούμε να ζητήσουμε να διαχωριστούν τα γεγονότα που περιγράψαμε από τις ερμηνείες μας.

Αντί για το «γιατί το έκανε;», να εξετάσουμε ποιες διαφορετικές εξηγήσεις παραμένουν πιθανές και τι θα χρειαζόταν να μάθουμε.

Αντί για μια έτοιμη απάντηση που βάζει τον άλλο στη θέση του, να ζητήσουμε βοήθεια για μια ερώτηση που θα μπορούσαμε πραγματικά να του κάνουμε.

Στο υποθετικό παράδειγμα της δουλειάς, κάτι σαν: «Θέλω να καταλάβω πώς συνδέεται η πρόταση που παρουσίασες με αυτή που συζητήσαμε νωρίτερα. Εγώ είδα αρκετά κοινά σημεία».

Δεν υπάρχει εγγύηση ότι η συζήτηση θα πάει καλά. Υπάρχει όμως χώρος να προστεθεί πληροφορία πριν καταλήξουμε.

Αυτή είναι μια χρήση της AI που βρίσκω πιο ενδιαφέρουσα: να μας βοηθά να προετοιμάσουμε τη συνάντηση με τον άνθρωπο.

Η απόσταση που χρειαζόμαστε μπορεί να είναι από τη δική μας βεβαιότητα

Όταν κάτι μας έχει ενοχλήσει, μια γρήγορη επιβεβαίωση μπορεί να ακούγεται ανακουφιστική. Δεν θέλω όμως να αξιολογώ μια απάντηση μόνο από το πόσο ευχάριστο είναι να τη διαβάζω.

Θα ήθελα να αντέχει και στη δυσκολότερη ερώτηση: με βοηθά να καταλάβω καλύτερα ή απλώς κάνει τη θέση μου να ακούγεται πιο ολοκληρωμένη;

Μπορώ, για παράδειγμα, να ζητήσω από το σύστημα να εντοπίσει πού χρησιμοποιώ συμπεράσματα σαν να ήταν γεγονότα. Να μου δείξει τι δεν μπορεί να γνωρίζει. Να εξετάσει πώς θα μπορούσε να αφηγηθεί το ίδιο περιστατικό ο άλλος, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για υποθετική οπτική.

Αυτό δεν με υποχρεώνει να συμφωνήσω. Μου δίνει την ευκαιρία να ελέγξω τη σκέψη μου.

Και η ευθύνη αυτή παραμένει δική μου, όσο προσεγμένο κι αν είναι το αποτέλεσμα στην οθόνη.

Δεν απαιτείται η έγκριση ενός chatbot για να βάλουμε όρια

Υπάρχει εδώ μια απαραίτητη διευκρίνιση. Το να αναγνωρίζουμε ότι λείπει η άλλη πλευρά δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραμερίζουμε όσα ζούμε.

Μπορούμε να πούμε ότι μια συμπεριφορά μάς δυσκολεύει. Να ζητήσουμε να αλλάξει. Να αρνηθούμε κάτι. Να απομακρυνθούμε από μια κατάσταση που δεν θέλουμε να συνεχίσουμε.

Δεν χρειαζόμαστε μια οριστική εξήγηση για κάθε κίνητρο του άλλου ώστε να εκφράσουμε τη δική μας θέση. Και σε μια κατάσταση απειλής ή κινδύνου, προέχει η ασφάλεια· δεν υπάρχει υποχρέωση να επιδιώξουμε αντιπαράθεση ή να συλλέξουμε πρώτα όλες τις εκδοχές.

Η προσοχή στις ετυμηγορίες αφορά την ακρίβεια με την οποία μιλάμε για όσα γνωρίζουμε. Δεν ακυρώνει το δικαίωμά μας να δράσουμε.

Η τελική απάντηση ίσως χρειάζεται έναν άνθρωπο ακόμη

Στο AppleWorldHellas συζητάμε συχνά τι μπορεί να αναλάβει η τεχνητή νοημοσύνη. Εδώ με ενδιαφέρει και τι χρειάζεται να αφήνει σε εμάς.

Μπορεί να οργανώσει τις σκέψεις μας, να προτείνει διατυπώσεις και να μας θυμίσει ερωτήματα που δεν εξετάσαμε. Η ποιότητα αυτής της βοήθειας φαίνεται και στο αν μας επιτρέπει να παραμείνουμε περίεργοι για όσα λείπουν.

Θα κρατούσα λοιπόν μια μικρή παύση πριν χρησιμοποιήσω την απάντηση ως επιβεβαίωση για κάποιον άλλο.

Το σύστημα γνωρίζει όσα του έγραψα. Εγώ χρειάζεται να θυμάμαι τι δεν του έγραψα, τι δεν ξέρω ακόμη και τι ίσως μπορεί να εξηγηθεί μόνο σε μια πραγματική συζήτηση.

Η συμβουλή ήρθε. Η άλλη πλευρά δεν έχει μιλήσει ακόμη.