Κάπου στο σπίτι υπάρχει ένα κινητό που δεν χρησιμοποιούμε πια.
Μπορεί να βρίσκεται δίπλα σε έναν φορτιστή που δεν θυμόμαστε σε ποια συσκευή ανήκει. Κάτω από παλιά ακουστικά, καλώδια και μια θήκη που κάποτε διαλέξαμε προσεκτικά. Ίσως η οθόνη του είναι άψογη. Ίσως έχει μια ρωγμή στη γωνία. Ίσως, αν το φορτίσουμε, να ανοίξει κανονικά.
Το κρατήσαμε για εφεδρικό.
Ή επειδή έχει μέσα φωτογραφίες.
Ή επειδή σκεφτήκαμε ότι θα το πουλούσαμε, αλλά δεν βρήκαμε ποτέ τον χρόνο.
Στο μεταξύ αγοράσαμε την επόμενη συσκευή. Μεταφέραμε τους λογαριασμούς μας, βάλαμε καινούργια θήκη και συνεχίσαμε τη ζωή μας. Το παλιό κινητό έμεινε εκεί, σε μια παράξενη ενδιάμεση κατάσταση: αρκετά χρήσιμο για να μην το αποχωριστούμε, αρκετά ξεχασμένο για να μην το χρησιμοποιούμε.
Πριν από την επόμενη αγορά, αξίζει ίσως να ανοίξουμε αυτό το συρτάρι.
Το κρατήσαμε. Δεν αποφασίσαμε ακόμη γιατί
Η εικόνα αυτή έχει και μια στατιστική διάσταση. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 51% των ανθρώπων ηλικίας 16 έως 74 ετών στην ΕΕ κράτησε στο σπίτι το παλιό κινητό ή smartphone που δεν χρησιμοποιούσε πλέον το 2024. Το 18% το έδωσε ή το πούλησε σε κάποιον άλλον, ενώ το 11% το ανακύκλωσε.
Τα στοιχεία περιγράφουν τι έκαναν οι άνθρωποι. Δεν εξηγούν από μόνα τους γιατί το έκαναν.
Θα ήταν εύκολο να μιλήσουμε για αδιαφορία ή καταναλωτισμό. Θα ήταν επίσης πρόχειρο.
Μια παλιά συσκευή μπορεί να έχει πραγματικό λόγο ύπαρξης στο σπίτι. Να καλύψει μια βλάβη. Να χρησιμοποιείται για μια συγκεκριμένη εργασία. Να αποτελεί ένα αντικείμενο με προσωπική αξία.
Το ερώτημα είναι αν γνωρίζουμε ακόμη ποιος είναι αυτός ο λόγος.
Όταν λέμε «το κρατάω για ώρα ανάγκης», έχουμε ελέγξει ότι μπορεί να κάνει όσα θα χρειαστούμε; Θυμόμαστε τον κωδικό του; Λειτουργούν οι απαραίτητες εφαρμογές; Ξέρουμε πού βρίσκεται ο κατάλληλος φορτιστής;
Ένα εφεδρικό κινητό μπορεί να είναι χρήσιμο. Χρειάζεται όμως να παραμένει εφεδρικό στην πράξη, όχι μόνο στην περιγραφή.
Μερικές φορές κρατάμε τις φωτογραφίες μαζί με τη συσκευή
Υπάρχει και μια άλλη εκκρεμότητα, πιο προσωπική.
«Δεν το δίνω ακόμη. Έχει μέσα πράγματα.»
Φωτογραφίες που δεν είμαστε βέβαιοι ότι μεταφέρθηκαν. Σημειώσεις. Ηχογραφήσεις. Ένα παλιό αρχείο που κάποτε θα χρειαστούμε. Μπορεί να γνωρίζουμε θεωρητικά ότι έχουμε αντίγραφο ασφαλείας, αλλά να μην το έχουμε επιβεβαιώσει.
Έτσι η συσκευή γίνεται αποθήκη αναμνήσεων και ταυτόχρονα κάτι που φοβόμαστε να πειράξουμε.
Η πρώτη απόφαση, λοιπόν, μπορεί να αφορά το περιεχόμενό της. Να βρούμε τι θέλουμε να διατηρήσουμε, να το μεταφέρουμε και να ελέγξουμε ότι ανοίγει από εκεί όπου το αποθηκεύσαμε.
Το «έκανα backup» έχει διαφορετική αξία όταν έχουμε πράγματι εντοπίσει τη φωτογραφία ή το αρχείο που μας ενδιαφέρει.
Και αφού ολοκληρωθεί αυτό, μπορούμε να αποφασίσουμε πιο καθαρά τι θέλουμε να κάνουμε με το ίδιο το αντικείμενο.
Μπορούμε ακόμη και να το κρατήσουμε επειδή το θέλουμε. Δεν χρειάζεται κάθε παλιό κινητό να δικαιολογεί την παρουσία του με μια υποτιθέμενη μελλοντική χρήση. Αρκεί να αναγνωρίζουμε την επιλογή μας.
Η δεύτερη ζωή χρειάζεται πραγματικό επόμενο χρήστη
Μια συσκευή που λειτουργεί μπορεί να εξυπηρετήσει κάποιον άλλον. Όμως η φράση «θα το δώσω κάπου» χρειάζεται έναν συγκεκριμένο παραλήπτη και έναν έλεγχο καταλληλότητας.
Λειτουργεί αξιόπιστα; Υποστηρίζει τις εφαρμογές που χρειάζεται ο επόμενος χρήστης; Ποια είναι η κατάσταση της μπαταρίας; Συνεχίζει να λαμβάνει τις ενημερώσεις που απαιτούνται για τη χρήση του;
Δεν αρκεί να ανάβει η οθόνη για να είναι κατάλληλο για κάθε σκοπό.
Και όταν χαρίζουμε μια συσκευή, οφείλουμε να περιγράφουμε καθαρά την κατάστασή της. Ο επόμενος άνθρωπος πρέπει να γνωρίζει τι παραλαμβάνει και τι περιορισμούς έχει.
Η ίδια ειλικρίνεια χρειάζεται και στις πωλήσεις. Η αξία που έχει ένα κινητό για εμάς δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την αξία του σήμερα. Μια ρεαλιστική τιμή και μια ακριβής περιγραφή μπορούν να οδηγήσουν σε χρήση. Μια αγγελία που παραμένει επ’ αόριστον ενεργή μπορεί απλώς να μεταφέρει την αναβολή από το συρτάρι στην οθόνη.
Η επιστροφή πρέπει να γίνει ευκολότερη
Εδώ η συζήτηση ξεπερνά τον καταναλωτή.
Έχουμε οργανώσει πολύ προσεκτικά τη διαδικασία αγοράς μιας νέας συσκευής. Συγκρίσεις, διαθεσιμότητα, χρηματοδότηση, παράδοση, μεταφορά δεδομένων. Η εμπειρία μέχρι να ανοίξουμε το καινούργιο κουτί έχει δεχτεί τεράστια προσοχή.
Θα ήθελα αντίστοιχη φροντίδα για τη συσκευή που αφήνουμε πίσω.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις συστάσεις της στις 6 Οκτωβρίου 2023, πρότεινε μέτρα όπως οικονομικά κίνητρα, επιστροφές μέσω ταχυδρομείου με προπληρωμένη αποστολή, ευκολότερο εντοπισμό σημείων συλλογής και σαφέστερη ενημέρωση για τη διαχείριση των προσωπικών δεδομένων.
Πρόκειται για συστάσεις προς τα κράτη μέλη, όχι για περιγραφή ενός ενιαίου προγράμματος που είναι διαθέσιμο παντού.
Η κατεύθυνση, όμως, έχει ενδιαφέρον: η επιστροφή μιας συσκευής αντιμετωπίζεται και ως ζήτημα σχεδιασμού υπηρεσίας.
Ο καταναλωτής χρειάζεται να γνωρίζει πού θα πάει, τι θα παραδώσει, αν υπάρχει κόστος, τι θα συμβεί στα δεδομένα του και ποια είναι η επόμενη διαδρομή της συσκευής.
Όσο περισσότερα από αυτά παραμένουν ασαφή, τόσο περισσότερες εκκρεμότητες πρέπει να λύσει μόνος του.
Η εμπιστοσύνη αξίζει περισσότερο από ένα γενικό πράσινο μήνυμα
Ένα κουτί συλλογής και ένα περιβαλλοντικό σύνθημα δεν απαντούν σε όλες τις ερωτήσεις.
Ποιος αναλαμβάνει τη συσκευή; Θα αξιολογηθεί για επαναχρησιμοποίηση; Πώς αντιμετωπίζονται τα προσωπικά δεδομένα; Τι πρέπει να έχει κάνει ο κάτοχος πριν την παραδώσει;
Οι φορείς και οι επιχειρήσεις που προσφέρουν τέτοιες υπηρεσίες χρειάζεται να εξηγούν τη διαδικασία με κατανοητό τρόπο.
Από τη δική μας πλευρά, πριν από πώληση, δωρεά ή ανταλλαγή, ακολουθούμε τις επίσημες οδηγίες του κατασκευαστή για μεταφορά δεδομένων και προετοιμασία της συσκευής. Για το iPhone, η Apple παρέχει σχετικές οδηγίες αποχώρησης από τη συσκευή πριν αλλάξει κάτοχο.
Αν ένα κινητό δεν λειτουργεί και δεν μπορούμε να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία, χρειάζεται συγκεκριμένη καθοδήγηση από τον κατασκευαστή ή τον φορέα που θα το παραλάβει. Η φράση «θα το αναλάβουν» χρειάζεται εξήγηση.
Η εμπιστοσύνη χτίζεται όταν γνωρίζουμε τι ακριβώς αναλαμβάνει ο καθένας.
Και η ανακύκλωση είναι μια ολοκληρωμένη απόφαση
Δεν είναι κάθε παλιά συσκευή κατάλληλη για άλλη χρήση. Κάποιες έχουν φτάσει σε σημείο όπου η επισκευή ή η επαναχρησιμοποίηση δεν αποτελεί πρακτική επιλογή.
Εκεί χρειάζεται κατάλληλο σύστημα συλλογής ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, με έλεγχο των όρων παραλαβής του συγκεκριμένου φορέα.
Δεν χρειάζεται να επινοήσουμε μια νέα χρήση για κάθε συσκευή ώστε να αισθανθούμε ότι την αξιοποιήσαμε. Έχει νόημα να μετατρέψουμε ένα παλιό κινητό σε συσκευή μουσικής μόνο αν πράγματι θα το χρησιμοποιούμε έτσι.
Η πραγματική ανάγκη πρέπει να προηγείται της ιδέας.
Αλλιώς, θα έχουμε απλώς αλλάξει την ονομασία της εκκρεμότητας.
Μια μικρή προθεσμία για το «κάποτε»
Θα πρότεινα κάτι απλό: την επόμενη φορά που θα ανοίξουμε το συρτάρι, να επιλέξουμε μία συσκευή.
Να δούμε τι περιέχει και σε τι κατάσταση βρίσκεται. Να αποφασίσουμε αν τη χρειαζόμαστε πραγματικά. Και να ορίσουμε το επόμενο βήμα με έναν συγκεκριμένο παραλήπτη ή προορισμό.
Αν παραμείνει στο σπίτι, να ξέρουμε ποια δουλειά θα κάνει.
Αν πουληθεί ή χαριστεί, να προετοιμαστεί σωστά.
Αν προορίζεται για ανακύκλωση, να βρούμε το κατάλληλο σημείο και να ολοκληρώσουμε την παράδοση.
Με τις προσφορές του Νοεμβρίου μπροστά μας, αφιερώνουμε αρκετό χρόνο στο τι θα αγοράσουμε. Μπορούμε να διαθέσουμε λίγο χρόνο και σε αυτό που ήδη αποκτήσαμε.
Το παλιό κινητό στο συρτάρι έχει ακόμη υλική, πρακτική ή προσωπική αξία. Η μορφή αυτής της αξίας χρειάζεται μια απόφαση.
Μπορεί να το χρειάζεται κάποιος άλλος. Μπορεί να το χρειαζόμαστε εμείς. Αξίζει να το μάθουμε πριν το ξεχάσουμε για άλλον έναν χρόνο.
Η Apple είναι
μόνο η αρχή.
Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μια ανεξάρτητη κοινότητα που εξερευνά όσα αξίζουν την προσοχή μας.
Ακολουθήστε στο Google ↗
AppleWorldHellas Podcast
Η Apple, η τεχνολογία και οι ιστορίες πίσω από τις εξελίξεις. Με ανεξάρτητη ματιά, συζήτηση και άποψη.
