Ανοίγουμε καθημερινά δεκάδες εφαρμογές στο iPhone μας. Κάποιες χρειάζονται πρόσβαση στην κάμερα για να τραβήξουμε μια φωτογραφία, άλλες στο μικρόφωνο για να πραγματοποιήσουμε μια κλήση και ορισμένες στην τοποθεσία μας για να μας καθοδηγήσουν στον προορισμό μας.
Πόσο συχνά, όμως, ελέγχουμε τι πραγματικά συμβαίνει αφού παραχωρήσουμε αυτές τις άδειες;
Η Apple διαθέτει ένα εργαλείο που πολλοί χρήστες δεν γνωρίζουν: την Αναφορά απορρήτου εφαρμογών, γνωστή στα αγγλικά ως App Privacy Report.
Πρόκειται για μια ενσωματωμένη δυνατότητα του iOS και του iPadOS που μας επιτρέπει να εξετάσουμε πότε εφαρμογές χρησιμοποίησαν συγκεκριμένες άδειες πρόσβασης και με ποιους διαδικτυακούς τομείς επικοινώνησαν.
Δεν χρειάζεται συνδρομή, πρόσθετη εφαρμογή ή εξειδικευμένες γνώσεις. Χρειάζεται μόνο να γνωρίζουμε πού βρίσκεται.
Τι ακριβώς καταγράφει το iPhone;
Η Αναφορά απορρήτου εφαρμογών παρουσιάστηκε με το iOS 15.2 και παραμένει διαθέσιμη στις νεότερες συμβατές εκδόσεις.
Το εργαλείο καταγράφει τη χρήση συγκεκριμένων δεδομένων και αισθητήρων από εφαρμογές, όπως η τοποθεσία, η κάμερα, το μικρόφωνο, οι φωτογραφίες και οι επαφές.
Μας επιτρέπει, για παράδειγμα, να διαπιστώσουμε αν μια εφαρμογή χρησιμοποίησε την τοποθεσία μας πολλές φορές μέσα στην τελευταία εβδομάδα.
Μπορούμε επίσης να εξετάσουμε πότε έγινε αυτή η πρόσβαση.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η εφαρμογή έκανε κάτι ύποπτο. Μια εφαρμογή πλοήγησης μπορεί να χρειάζεται συχνή πρόσβαση στην τοποθεσία για να λειτουργήσει σωστά.
Αντίθετα, αν παρατηρήσουμε απροσδόκητη πρόσβαση από μια εφαρμογή που δεν φαίνεται να χρειάζεται τέτοιες πληροφορίες, έχουμε έναν λόγο να ελέγξουμε τις ρυθμίσεις της.
Η ουσία της λειτουργίας βρίσκεται ακριβώς εδώ: δεν μας ζητά να εμπιστευτούμε τυφλά κάθε εφαρμογή, αλλά μας προσφέρει περισσότερη ορατότητα.
Πώς ενεργοποιούμε την Αναφορά απορρήτου εφαρμογών
Η διαδικασία είναι απλή.
Ανοίγουμε τις Ρυθμίσεις του iPhone ή του iPad και επιλέγουμε Απόρρητο και ασφάλεια.
Στη συνέχεια μετακινούμαστε προς τα κάτω μέχρι να βρούμε την επιλογή Αναφορά απορρήτου εφαρμογών.
Αν η λειτουργία δεν είναι ήδη ενεργοποιημένη, επιλέγουμε Ενεργοποίηση Αναφοράς απορρήτου εφαρμογών.
Από εκείνη τη στιγμή η συσκευή αρχίζει να συγκεντρώνει τα σχετικά στοιχεία.
Εδώ υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν θα εμφανιστεί αμέσως πλήρες ιστορικό. Η συλλογή αρχίζει από τη στιγμή που ενεργοποιούμε τη λειτουργία.
Επομένως, είναι προτιμότερο να συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε κανονικά το iPhone μας και να επιστρέψουμε στην αναφορά ύστερα από μία ή περισσότερες ημέρες.
Τα στοιχεία καλύπτουν δραστηριότητα των τελευταίων επτά ημερών.
Ποιες εφαρμογές χρησιμοποίησαν την κάμερα και το μικρόφωνό μας;
Αυτή είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα ενότητα για τον μέσο χρήστη.
Στην περιοχή πρόσβασης σε δεδομένα και αισθητήρες μπορούμε να επιλέξουμε μια εφαρμογή και να δούμε πότε απέκτησε πρόσβαση σε συγκεκριμένες κατηγορίες δεδομένων.
Αν χρησιμοποιούμε συχνά εφαρμογές βιντεοκλήσεων, είναι αναμενόμενο να εμφανίζεται δραστηριότητα κάμερας και μικροφώνου.
Αν μια εφαρμογή φωτογραφίας έχει πρόσβαση στις εικόνες μας, αυτό επίσης μπορεί να εξηγείται από τη λειτουργία της.
Εκείνο που έχει σημασία είναι η σχέση ανάμεσα στη δραστηριότητα και στον σκοπό της εφαρμογής.
Η Apple παρέχει ήδη τις γνωστές ενδείξεις στην οθόνη όταν χρησιμοποιείται η κάμερα ή το μικρόφωνο. Η Αναφορά απορρήτου προσθέτει τη δυνατότητα να εξετάσουμε την πρόσφατη δραστηριότητα συγκεντρωτικά.
Δεν είναι, ωστόσο, εργαλείο που αποδεικνύει από μόνο του κακόβουλη συμπεριφορά.
Μια καταγραφή πρόσβασης δείχνει ότι χρησιμοποιήθηκε ένας αισθητήρας ή μια άδεια. Δεν αποκαλύπτει απαραίτητα γιατί έγινε αυτό ή τι περιεχόμενο επεξεργάστηκε η εφαρμογή.
Τι είναι οι τομείς με τους οποίους επικοινωνούν οι εφαρμογές;
Η Αναφορά απορρήτου δεν περιορίζεται στις άδειες πρόσβασης.
Περιλαμβάνει και πληροφορίες για τη δικτυακή δραστηριότητα.
Μπορούμε να δούμε με ποιους διαδικτυακούς τομείς επικοινώνησε μια εφαρμογή ή μια ιστοσελίδα που επισκεφθήκαμε μέσα από εφαρμογή.
Ένας τέτοιος τομέας μπορεί να ανήκει στην ίδια την υπηρεσία, σε έναν πάροχο φιλοξενίας, σε ένα σύστημα αναλυτικών στοιχείων ή σε μια διαφημιστική πλατφόρμα.
Η παρουσία ενός άγνωστου ονόματος δεν αποτελεί απόδειξη παρακολούθησης.
Πολλές σύγχρονες εφαρμογές βασίζονται σε εξωτερικές υπηρεσίες για να φορτώσουν εικόνες, να παραδώσουν ειδοποιήσεις ή να λειτουργήσουν σωστά.
Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να αποκτήσουμε μια καλύτερη εικόνα των διαδικτυακών επικοινωνιών που πραγματοποιούνται κατά τη χρήση των εφαρμογών μας.
Αν ένας τομέας εμφανίζεται συχνά και μας προβληματίζει, μπορούμε να αναζητήσουμε πληροφορίες για την υπηρεσία και να εξετάσουμε την πολιτική απορρήτου της εφαρμογής.
Η πιο σημαντική παρεξήγηση: πρόσβαση δεν σημαίνει απαραίτητα συλλογή δεδομένων
Ας υποθέσουμε ότι μια εφαρμογή απέκτησε πρόσβαση στις επαφές μας.
Αυτό δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι αντέγραψε όλες τις επαφές σε έναν απομακρυσμένο διακομιστή.
Μπορεί να χρησιμοποιεί τα δεδομένα τοπικά στη συσκευή, για μια απολύτως θεμιτή λειτουργία.
Αντίστοιχα, μια δικτυακή επικοινωνία δεν αποδεικνύει ότι μεταδόθηκαν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.
Η Αναφορά απορρήτου είναι ένα εργαλείο διαφάνειας, όχι ένας πλήρης αναλυτής του περιεχομένου κάθε επικοινωνίας.
Γι’ αυτό χρειάζεται να αποφεύγουμε βιαστικά συμπεράσματα.
Ο σωστός τρόπος χρήσης της είναι να εντοπίζουμε δραστηριότητα που δεν περιμέναμε και στη συνέχεια να διερευνούμε αν δικαιολογείται.
Τι κάνουμε όταν κάτι μας προβληματίζει;
Το πρώτο βήμα δεν είναι απαραίτητα να διαγράψουμε την εφαρμογή.
Μπορούμε να επιστρέψουμε στις Ρυθμίσεις > Απόρρητο και ασφάλεια και να επιλέξουμε την κατηγορία δεδομένων που μας ενδιαφέρει.
Για παράδειγμα, από την ενότητα Μικρόφωνο μπορούμε να εξετάσουμε ποιες εφαρμογές έχουν ζητήσει πρόσβαση.
Αν δεν θέλουμε μια συγκεκριμένη εφαρμογή να χρησιμοποιεί το μικρόφωνο, μπορούμε να ανακαλέσουμε την άδειά της.
Το ίδιο ισχύει για την κάμερα, τις επαφές και άλλες κατηγορίες.
Στην περίπτωση της τοποθεσίας, το iOS προσφέρει επιπλέον επιλογές, ανάλογα με την εφαρμογή, όπως πρόσβαση μόνο κατά τη χρήση της ή περιορισμό της ακριβούς τοποθεσίας.
Πρέπει, βέβαια, να θυμόμαστε ότι η ανάκληση μιας άδειας μπορεί να επηρεάσει λειτουργίες που πράγματι τη χρειάζονται.
Τι σχέση έχει η αναφορά με τις ετικέτες απορρήτου του App Store;
Πριν εγκαταστήσουμε μια εφαρμογή, μπορούμε να διαβάσουμε την ενότητα απορρήτου στη σελίδα της στο App Store.
Εκεί παρουσιάζονται πληροφορίες για τα δεδομένα που ο δημιουργός δηλώνει ότι ενδέχεται να συλλέγει και για το αν συνδέονται με τον χρήστη ή χρησιμοποιούνται για παρακολούθηση.
Οι πληροφορίες αυτές βασίζονται στις δηλώσεις του δημιουργού και δεν αποτελούν ανεξάρτητη πιστοποίηση κάθε πρακτικής του.
Η Αναφορά απορρήτου λειτουργεί συμπληρωματικά.
Η ετικέτα του App Store μας βοηθά να κατανοήσουμε τις δηλωμένες πρακτικές πριν από την εγκατάσταση, ενώ η αναφορά μάς επιτρέπει να εξετάσουμε συγκεκριμένες δραστηριότητες μετά την εγκατάσταση.
Κανένα από τα δύο εργαλεία δεν παρέχει από μόνο του πλήρη εικόνα κάθε επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων.
Μαζί, όμως, προσφέρουν περισσότερες πληροφορίες για μια συνειδητή απόφαση.
Τι συμβαίνει με τα δεδομένα της αναφοράς;
Σύμφωνα με την Apple, τα δεδομένα της Αναφοράς απορρήτου εφαρμογών κρυπτογραφούνται και αποθηκεύονται μόνο στη συσκευή.
Μπορούμε να απενεργοποιήσουμε τη λειτουργία οποιαδήποτε στιγμή από την ίδια διαδρομή στις Ρυθμίσεις.
Η απενεργοποίηση διαγράφει επίσης τα δεδομένα αναφοράς που έχουν συγκεντρωθεί στη συσκευή.
Αξίζει ακόμη να γνωρίζουμε ότι η δικτυακή δραστηριότητα από συνεδρίες Ιδιωτικής περιήγησης σε εφαρμογές browser δεν περιλαμβάνεται στην αναφορά.
Αυτός είναι ένας επιπλέον λόγος να μην αντιμετωπίζουμε το εργαλείο ως απόλυτη καταγραφή όλων των ενεργειών που πραγματοποιούνται στο iPhone.
Η άποψη του AppleWorldHellas
Συχνά μιλάμε για την προστασία προσωπικών δεδομένων σαν να είναι ένα περίπλοκο τεχνικό ζήτημα που αφορά μόνο ειδικούς.
Στην πραγματικότητα, ένα σημαντικό μέρος της προστασίας ξεκινά από μικρές καθημερινές αποφάσεις.
Ποια εφαρμογή χρειάζεται πραγματικά την τοποθεσία μας; Γιατί μια υπηρεσία ζητά πρόσβαση στις επαφές; Έχουμε ελέγξει ποτέ τις άδειες που δώσαμε πριν από δύο ή τρία χρόνια;
Η Αναφορά απορρήτου εφαρμογών δεν απαντά σε κάθε ερώτηση. Μας βοηθά, όμως, να θέσουμε τις σωστές.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο χαρακτηριστικό της.
Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε κάθε εφαρμογή που χρησιμοποιούμε. Χρειάζεται να γνωρίζουμε περισσότερα για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί.
Το iPhone περιέχει μεγάλο μέρος της προσωπικής μας ζωής. Αξίζει να αφιερώσουμε λίγα λεπτά για να δούμε ποιος έχει πρόσβαση σε αυτήν.
Η Apple είναι
μόνο η αρχή.
Ειδήσεις, αναλύσεις, οδηγοί, τεχνολογία και podcasts. Μια ανεξάρτητη κοινότητα που εξερευνά όσα αξίζουν την προσοχή μας.
Ακολουθήστε στο Google ↗
AppleWorldHellas Podcast
Η Apple, η τεχνολογία και οι ιστορίες πίσω από τις εξελίξεις. Με ανεξάρτητη ματιά, συζήτηση και άποψη.
